Termal kameranın xüsusiyyətlərinə görə görüntünün keyfiyyəti aşağıdır, lakin obyektin cizgiləri perspektivli  "F-47" qırıcısı haqqında olan təsəvvürlərlə üst-üstə düşür. Ehtimal edilir ki, fotoda müqavilə "Boeing" şirkətinə verilməmişdən əvvəl NGAD proqramı çərçivəsində hazırlanmış prototiplərdən biri əks olunub.

Şəkli  "Project Fear" kanalı gələcək videonun tizeri adlandıraraq yayımlayıb. Müəlliflər qeyd ediblər ki, ictimaiyyət indiyədək belə bir uçuş aparatı görməyib. ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri bu görüntüyə şərh verməkdən imtina edib və onun həqiqiliyini təsdiqləməyib. Bir müddət əvvəl Rusiyanın beşinci nəsil "Su-57" qırıcısının qlobal bazarlarda daha da populyarlaşdığı məlum olub. Qeyd etmək lazımdır ki, pilotsuz uçuş aparatları sürüsünü rahat idarə etməyə imkan verən təyyarənin ikiyerli modifikasiyası yaradılıb.

visiontv.az

Bildirilib ki, yarımadanın ayrı-ayrı yerlərində yağışın intensivləşəcəyi, şimşək çaxacağı ehtimalı var.

visiontv.az

 Bu barədə Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsinin (BDYPİ) şöbə rəisi Rövşən Tağıyev bildirib. Onun sözlərinə görə, insan orqanizmi müəyyən yuxu rejiminə uyğunlaşır. Hər gün eyni saatlarda yatmağa vərdiş edən şəxslərdə həmin saatlar yaxınlaşdıqca təbii olaraq yorğunluq və yuxululuq hissi yaranır. Bu səbəbdən xüsusilə gecə saatlarında, səhərə yaxın vaxtlarda və sürücünün adətən istirahət etdiyi saatlarda sükan arxasında olmaq daha yüksək risk yaradır. İnsan özünü ayıq hesab etsə belə, orqanizm artıq istirahət rejiminə keçməyə başlayır.

Sükan arxasında yuxululuğun yaranmasına səbəb olan əsas amilləri sadalayan şöbə müdiri qeyd edib ki, sürücülər tez-tez əsnədikdə, göz qapaqlarında ağırlıq hiss etdikdə, diqqətlərinin yayındığını hiss etdikdə, yol nişanlarını gec gördükdə və ya son kilometrləri necə qət etdiklərini tam xatırlamadıqda bunun artıq təhlükə siqnalı olduğunu bilməlidirlər.

O qeyd edib ki, ən təhlükəli məqamlardan biri isə “mikroyuxu” adlandırılan haldır: “Bu zaman insan fərqinə varmadan bir neçə saniyəlik yuxuya gedə bilər. Sürücü bəzən sadəcə gözlərini qısa müddətə yumduğunu düşünür. Əslində isə həmin saniyələr ərzində avtomobil onlarla, hətta yüzlərlə metr məsafə qət edir və sürücü bu müddətdə yol şəraitini faktiki olaraq nəzarətsiz buraxmış olur. Məsələn, saatda 90 kilometr sürətlə hərəkət edən avtomobil 4 saniyə ərzində təxminən 100 metr məsafə qət edir. Bu müddət ərzində sürücü qarşısına çıxan maneəni, piyadanı, dayanmış nəqliyyat vasitəsini və ya yolun dəyişən şəraitini vaxtında qiymətləndirə bilmir. Nəticədə bir neçə saniyəlik yuxululuq bəzən bir ailənin faciəsi ilə nəticələnə bilir.

Belə hallarda sürücülər yanlış olaraq musiqinin səsini artırmağa, pəncərəni açmağa və ya qəhvə içməyə üstünlük verirlər. Bu üsullar müəyyən müddət ayıqlıq hissi yaratsa da, yuxusuzluğu aradan qaldırmır və təhlükəni tam şəkildə aradan qaldıran vasitə hesab edilə bilməz”.

Şöbə müdiri tövsiyə edib ki, yuxu hissi yarandıqda sürücü təhlükəsiz yerdə dayanmalı, avtomobildən düşərək qısa müddət hərəkət etməli, təmiz hava qəbul etməli, imkan olduqda 15-20 dəqiqəlik istirahət və ya qısa yuxu fasiləsi verməli, başqa sürücü varsa, idarəetməni ona həvalə etməli və yuxululuq hissi keçmədiyi halda hərəkəti davam etdirməməlidir.

Ağır yol-nəqliyyat hadisələrinin bir çoxu məhz "bir az da gedərəm" düşüncəsi ilə başlayır. Halbuki sürücünün özündə hiss etdiyi ilk yuxululuq əlaməti artıq təhlükənin başladığını göstərir. Həmin anda verilən düzgün qərar həm sürücünün, həm sərnişinlərin, həm də digər hərəkət iştirakçılarının həyatını qoruya bilər. Yolun sonunda qazanılacaq bir neçə dəqiqə heç vaxt insan həyatı qədər dəyərli deyil.

visiontv.az

Xərclərin strukturunda nəqliyyat xidmətləri ən böyük paya malik olub. Belə ki, turistlər 4 ay ərzində nəqliyyata 317 milyon 866 min manat vəsait sərf ediblər ki, bu da illik müqayisədə 24,1 % azalıb.

Hesabat dövründə yerləşmə xidmətlərinə çəkilən xərclər isə 32,5 % azalaraq 126 milyon 142 min manat təşkil edib.

Turistlər qidalanmaya 131 milyon 491 min manat xərcləyiblər ki, bu da bir il əvvələ nisbətən 19,3 % azalıb.

Bununla yanaşı, mədəniyyət sahəsində çəkilən xərclər də 18,7 % azalaraq 3 milyon 969 min manat olub.

Yanvar-apreldə turizm zərfinin alınmasına isə 322 min manat xərclənib. Ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə bu xərclər 20 % azalıb.

Nəqliyyat vasitələrinin icarəsinə 1 milyon 82 min manat (- 4 %), idman və əyləncə xidmətlərinə 4 milyon 201 min manat (+0,6 %), malların və hədiyyələrin alınmasına 85 milyon 403 min manat (- 6,2 %), digər istiqamətlərə isə 26 milyon 187 min manat (- 19,3 % ) xərclənib.

Ölkələr üzrə bölgüyə gəlincə, ən çox xərci Rusiyadan gələn turistlər edib. Onların xərcləri il ərzində 9,4 % azalaraq 204 milyon 677 min manat təşkil edib.

Türkiyədən gələn turistlərin xərcləri 97 milyon 049 min manat olub ki, bu da illik müqayisədə 3% artım deməkdir. Hindistandan səfər edənlərin xərcləri isə 4 dəfə azalaraq 39 milyon 999 min manata düşüb.

Bu ilin yanvar-aprel aylarında  Azərbaycana 175 ölkədən 658,5 min nəfər və yaxud ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 10,5 % az əcnəbi və vətəndaşlığı olmayan şəxs gəlib.

Məlumata görə, gələnlərin 26,7 %-i Rusiya, 22,4 %-i Türkiyə, 8,7 %-i İran, 5,3 %-i Gürcüstan, 4,5 %-i Qazaxıstan, 3,2 %-i Özbəkistan, 3,0 %-i Hindistan, 2,7 %-i Pakistan, 2,2 %-i Çin, 2,1 %-i Səudiyyə Ərəbistanı, 1,6 %-i Ukrayna, 1,5 %-i Türkmənistan, 1,4 %-i İsrail, hər birindən 1,1 % olmaqla  Almaniya və Böyük Britaniya, 12,5 %-i digər ölkələrin vətəndaşları və vətəndaşlığı olmayan şəxslər olub, 70,9 %-ini kişilər, 29,1 %-ini qadınlar təşkil edib.

1 il əvvələ nisbətən  Avropa İttifaqına üzv ölkələrdən gələnlərin sayı 17,1 % artaraq 32,6 min nəfər, MDB ölkələrindən gələnlərin sayı 3,5 % artaraq 251,5 min nəfər, körfəz ölkələrindən gələnlərin sayı 27,8 % azalaraq 85,1 min nəfər, digər ölkələrdən gələnlərin sayı 16,7 % azalaraq 289,3 min nəfər təşkil edib.

Ölkəyə gəlmiş əcnəbilər və vətəndaşlığı olmayan şəxslərin 69,1 %-i hava, 29,3 %-i dəmir yolu və avtomobil, 1,6 %-i isə dəniz nəqliyyatından istifadə edib.

visiontv.az

Qeyd olunub ki, onun saxlanılmasının səbəbi hələ müəyyən edilməyib. Lakin daha əvvəl ona qarşı, o cümlədən 27 daşınmaz əmlakın mənimsənilməsi və dövlətə 5,7 milyon dollar ziyan vurulması ittihamı ilə cinayət işi başlanmışdı.

Q.Beqlaryana qarşı həmçinin çirkli pulların yuyulması və vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə ilə bağlı çoxsaylı epizodlar üzrə ittihamlar irəli sürülmüşdü.

visiontv.az

O bildirib ki, imtahan 100 dəqiqə davam edib:

"Sualların ən azı 70 faizini düzgün cavablandıran namizədlər müvəffəqiyyətli hesab olunaraq ikinci mərhələyə - müsahibəyə buraxılırlar.

Müsahibə mərhələsi əvvəlcədən elan olunmuş proqram əsasında keçirilir və bu zaman namizədlərin bilik səviyyələri, peşəkar bacarıqları, eləcə də vəzifəyə uyğunluqları qiymətləndirilir".

O əlavə edib ki, bəzi namizədlər imtahan mərhələsindən azad olunurlar:

"Bunlara elmlər doktoru elmi dərəcəsinə malik şəxslər, azı 5 il dövlət qulluğu stajı olan dövlət qulluqçuları, peşəkar mühasib və tibbi sertifikata sahib şəxslər, yuxarı müsabiqənin finalçıları, həmçinin "Gənc Dost" könüllü proqramını A sertifikatı ilə başa vuran könüllülər daxildirlər.

Lakin bunun üçün həmin şəxslər sənəd qəbulu zamanı imtiyazlarını təsdiq edən sənədləri sistemə yükləməlidirlər".

visiontv.az

Bildirilib ki, görülən tədbirlər nəticəsində həmin vəsait işəgötürənlər tərəfindən işçilərə ödənilib.

Bu vəsaitin 93%-i əməkhaqqı, 7%-i isə müavinət və kompensasiya, zərərə görə ödənişlər olub.

Müraciətlərin araşdırılması zamanı Dövlət Əmək Müfəttişliyi  Xidməti 53 işçinin əmək müqaviləsinə qanunvericiliyin tələbləri pozulmaqla xitam verildiyini də müəyyən edib.

Xidmətin qanunvericiliyə əsasən gördüyü tədbirlər nəticəsində həmin işçilər yenidən əvvəlki işlərinə bərpa olunublar.

visiontv.az

Azərbaycan Mədəniyyəti Günləri Türkmənistan Mədəniyyət Nazirliyi "Kinovideoxidmət" Birliyinin "Aşqabad" kinoteatrında "Tağıyev: Neft" tammetrajlı bədii filminin nümayişi başlanıb.

Tədbirdə  Azərbaycan mədəniyyət nazirinin müavini Murad Hüseynov, Türkmənistan mədəniyyət nazirinin müavini Nursəhet Şirimov iki ölkənin Mədəniyyət nazirliklərinin məsul nümayəndələri mədəniyyət xadimləri, ictimaiyyət nümayəndələri və media mənsubları iştirak ediblər.

Əvvəlcə çıxış edən "Türkmənfilm"in baş direktorunun müavini Sahısaleh Bayramov  Azərbaycan nümayəndə heyətini səmimiyyətlə salamlayıb. Türkmənistanda Azərbaycan Mədəniyyəti Günlərini əlamətdar hadisə kimi dəyərləndirən S.Bayramov bu kimi mədəni təşəbbüslərin iki ölkənin qardaş xalqlarının daha da yaxınlaşmasına vəsilə olacağını bildirib.

Azərbaycan mədəniyyət nazirinin müşaviri Orxan Sadıqov çıxış edərək ölkəmizin mədəni zənginliklərinin qardaş  Türkmənistanda təqdim edilməsindən məmnunluğunu bildirib. Qeyd olunub ki, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti  İlham Əliyevin və Türkmənistan Prezidenti Sərdar Berdiməhəmmədovun siyasi iradəsi sayəsində iki ölkə arasında əlaqələr mədəniyyət sahəsində də uğurla inkişaf edir. Ötən ilin oktyabr ayında Azərbaycanda Türkmənistan Mədəniyyəti Günlərinin yüksək səviyyədə keçirildiyini deyən nazir müavini qardaş türkmən xalqının çoxəsrlik mədəni mirasının yaddaşlarda dərin iz qoyduğunu diqqətə çatdırıb.

Azərbaycan ilə Türkmənistan arasında mədəni əməkdaşlığın daha da möhkəmlənəcəyinə ümidvar olduğunu bildirən nazirin müşaviri nümayəndə heyətinə göstərilən yüksək qonaqpərvərliyə görə Türkmənistan tərəfinə minnətdarlıq edib.

Sonra "Tağıyev: Neft" tammetrajlı bədii filmi haqqında məlumat verilib. Bildirilib ki, ekran əsəri Heydər Əliyev Fondu, Mədəniyyət Nazirliyi və  Azərbaycan Respublikası Kino  Agentliyinin dəstəyi ilə Bakı Media Mərkəzi tərəfindən lentə alınıb. Kinolent milyonçu, böyük xeyriyyəçi Hacı Zeynalabdin Tağıyevin həyat yoluna həsr olunan çoxseriyalı "Tağıyev" filminin ilk seriyasıdır.

Filmin baş prodüseri Bakı Media Mərkəzinin rəhbəri  Arzu Əliyeva, prodüseri Orman Əliyev, rejissoru Zaur Qasımlı, ssenari müəllifləri İsmayıl İman, Asif İsgəndərli və Zaur Qasımlı, operatoru Vladimir Artemyev, rəssamı Səbuhi Atababayev, geyim rəssamı Vüsal Rəhim, bəstəkarı Etibar Əsədlidir. Xalq artistləri Pərviz Məmmədrzayev ("Tağıyev"), Qurban İsmayılov, Əməkdar artistlər Rasim Cəfər, Elşən Rüstəmov və Natəvan Hacıyeva daxil olmaqla geniş peşəkar aktyor heyəti filmdə tarixi personajları canlandırıblar.

Sonra ekran əsəri nümayiş olunub. XIX əsrin sonları - XX əsrin əvvəllərində Bakıda və ölkəmizin regionlarında baş verən mühüm tarixi-mədəni hadisələrin yer aldığı film böyük maraqla qarşılanıb.

visiontv.az

Alimlər qeyd ediblər ki, ilkin parametrlər proqnozlaşdırılandan daha mülayim olub.

"Gəliş davam edir. Təxminən iki saatdan sonra daha aydın olacaq, amma hələlik bu, buludun kənarı kimi görünür və əsas nüvə yan keçib", - deyə məlumatda bildirilib.

visiontv.az

1870-ci ildə istehsal olunan samovarın üzərində istehsal möhürü və 23 ədəd orijinal medal damğaları var.

Samovar misdən hazırlanıb və alıcılara 40 000 manata təklif olunur.

visiontv.az

Məlumata görə, bu gün səhər saatlarında 1 dollar 174 min 210 tümənə, 1 avronun qiyməti isə 202 min 320 tümənə çatıb.

visiontv.az

Çoxumuz Ayı çəkməyə çalışarkən həddindən artıq pozlama (işıqlandırma səviyyəsi) problemi ilə qarşılaşırıq.

Avstraliyadakı Monash Universitetində astronomiya dosenti olan Mişel Brovn deyir:

"Adətən, çox qaranlıq bir fonda kiçik bir Ay görürük, buna görə telefon gecə üçün foto çəkməyə çalışır".

Amma biz Ayın Günəşi görən üzünü çəkirik, yəni orada əslində gündüzdür.

Telefonun göstərdiyi parlaq və həddindən işıqlandırma səviyyəsi ləkə də məhz bundan yaranır.

Bunu aradan qaldırmağın sadə yolu hava tam qaranlıq olmadan Ayı çəkməkdir.

Lakin Ay bütov vəziyyətdə olanda, Günəşin Yerə görə tam əks tərəfində olur.

Bu səbəbdən bütöv aylar günbatımından əvvəl nadir hallarda görünür.

Super Ayı fotoşəkilə çəkmək istəyirsinizsə, gün batandan dərhal sonranı yoxlaya bilərsiniz.

NASA-nın Ay fotoqrafiyası bələdçisinə görə, alatoranlıq əla vaxtdır, çünki telefonunuz Ay ilə göy arasındakı kontrastı idarə etməyə məcbur qalmır.

Həm də ön plandakı obyektlər görünəcək.

Alternativ olaraq, Ayı gecə çəkmək istəyirsinizsə, pozlamanı müxtəlif yollarla azalda bilərsiniz.

Astronomiya mütəxəssisi Brovn deyir ki, gecə çəkilişi üçün endirilə bilən və düzgün pozlama verən tətbiqlər mövcuddur.

Bunu həmçinin əl ilə də etmək mümkündür: telefonunuzun kamerasında avtomatik pozlama tənzimləməsini kilidləyib azaltmaqla.

Telefonunuzda Pro rejimi varsa, pozlamanın iki komponentini dəyişə bilərsiniz:

• ISO (sensorun işığa həssaslığı)
• Şutter sürəti (şutterin açıq qaldığı müddət)

Brovn məsləhət görür: "Nəyin işə yaradığını görmək üçün bir az sınaqdan keçirin".

Ay fotoda niyə bu qədər kiçik görünür?

Çılpaq gözlə nə qədər böyük görünsə də, fotoşəkildə Ay çox kiçik görünə bilər.

Bu, "Ay illüziyası" deyilən və üfüqdə görünən Ayın əslindən daha böyük görünməsinə səbəb olan effektlə bağlı ola bilər.

Bunun səbəbini heç kəs tam bilmir, ancaq beynimizin üfüqdəki bir obyektin nə qədər uzaqda olmalı olduğunu "gözləməsi" ilə əlaqəli ola bilər. Və ya bəlkə də ağaclar və binalar Ayı nəhəng göstərir.

ŞƏKLİN MƏNBƏYİ,REUTERS

Brovn bildirir ki, geniş mənzərə və yaxından selfi çəkməkdə çox yaxşı olan, amma uzaqdakı kiçik obyektlərin çəkilişində zəif qalan telefon kameralarının dizaynını da nəzərə almaq lazımdır.

Göyü şərqdən qərbə 180 dərəcə olaraq düşünsək, Ayın diametri cəmi 0,5 dərəcədir.

Astrofizik Brown belə izah edir:

"Bəzi (telefon kameralarında) tək bir fotoda demək olar ki, 90 dərəcəlik bucaqla çəkiliş edə biləcəyiniz rejimlər var".

"Ay, bütün fotonun cəmi bir neçə faizini təşkil edir... Hətta cəmi 50 piksel enində ola bilər".

Yaxınlaşdırma edərkən diqqətli olun

Bəs onda cavab, sadəcə, yaxınlaşdırmaqdır?

Tam olaraq yox.

Əksər smartfon kameraları rəqəmsal yaxınlaşdırmadan istifadə edir. Bu isə o deməkdir ki, siz sadəcə təsviri kəsib böyüdürsünüz və nəticədə şəkil daha bulanıq olur.

Bu isə çox da faydalı deyil.

Lakin bəzi yüksək səviyyəli telefonlarda optik yaxınlaşdırma mövcuddur. Bu xüsusiyyət kompakt kameralar və DSLR-lərdə olduğu kimi, kameranın fokus məsafəsini (obyektivin böyütmə qabiliyyətini) artıraraq daha çox detalın görünməsini təmin edir.

Əgər belə imkan varsa, istifadə etməli olduğunuz yaxınlaşdırma məhz budur.

Əgər yoxdursa, telefonunuz üçün ayrıca satın ala biləcəyiniz klipsli zum linzalar mövcuddur.

Və ya teleskopunuz varsa, telefonunuzu onun gözlüyünə yaxın tutaraq da istifadə edə bilərsiniz.

Bunlar telefonunuz üçün sanki optik yaxınlaşdırma effekti yaradacaq.

Braun deyir ki, hətta kiçik və ucuz bir teleskop belə Ayın yüzlərlə piksel genişliyində fotosunu çəkməyə və səthdəki kraterlər kimi detalları göstərməyə imkan verir.

ŞƏKLİN MƏNBƏYİ,MICHAEL BROWN/SONIA TURKINGTON

Yaxınlaşdırma kameranın titrəməsini daha da artırır, buna görə tripoddan istifadə edin və ya telefonu sabit bir yerə qoyun.

De­klanşörə basarkən telefonun tərpənməsinin qarşısını almaq üçün, əgər varsa, zamanlayıcı və ya canlı görüntü rejimindən istifadə edin.

Həmçinin bəzi naqilli qulaqlıqlardakı səs düyməsi uzaqdan idarəetmə kimi də istifadə oluna bilər.

Yaradıcı olun

Optik zoom yoxdursa və Ay çox kiçik görünürsə, çəkilişi başqa üsullarla daha maraqlı edə bilərsiniz.

Brown məsləhət görür: "Ayı maraqlı bir ön plan obyektinin yanına yerləşdirin".

NASA-nın təcrübəli fotoqrafı Bill Ingalls xəbərdarlıq edir ki:

"Ayı tək çəkmək çox zaman səhvdir. Şəklin hekayəsini qurun, ona məkan hissi verən bir şey əlavə edin".

ŞƏKLİN MƏNBƏYİ,NASA/BILL INGALLS

Ancaq heç də hamımız yüksək keyfiyyətli fotoaparatlara sahib deyilik.

Brovn qeyd edir ki, bəzi telefonlar Ay fotoşəkillərini "gözəlləşdirmək" üçün getdikcə daha çox süni intellekt istifadə edir. Bu isə kiçik telefon linzası ilə əldə edilə biləcək nəticələr barədə real olmayan gözləntilər yarada bilər.

Əgər texnologiyanız imkan vermirsə, bəlkə də telefonunuzun güclü tərəflərindən istifadə edin:

Samanyolu, Şimal işıqları (aurora), parlaq quyruqlu ulduzlar telefon üçün daha uyğun hədəflərdir.

Ellen Tsang, BBC

visiontv.az

Dərman artıq 2021-ci ildən bəri ABŞ və AB-də istifadə üçün təsdiqlənib, lakin tədqiqatçılar onun müxtəlif xərçəng növlərinin müalicəsi üçün potensialını araşdırmağa davam edirlər.

visiontv.az

Xolesterin qaraciyər tərəfindən istehsal olunan təbii yağabənzər maddədir, həmçinin bəzi qidalarda da olur. 

Bədənimizin sağlam hüceyrələri qoruması, bəzi hormonların və D vitamininin (sümüklərin, dişlərin və əzələlərin sağlamlığı üçün vacibdir) yaranması üçün müəyyən miqdarda xolesterinə ehtiyacı var.

Bundan əlavə, xolesterin öd adlanan həzm mayesinin hazırlanmasında da iştirak edir; öd isə pəhriz yağlarının sorulmasına kömək edir.

Xolesterin qanda lipoproteinlər adlı zülallar vasitəsilə daşınır. Onların iki əsas növü var: 

Yüksək sıxlıqlı lipoprotein (HDL) – adətən "yaxşı xolesterin" adlanır,

Aşağı sıxlıqlı və ya qeyri-yüksək sıxlıqlı lipoprotein (LDL və ya non-HDL) – "pis xolesterin" kimi tanınır.

Çoxlu miqdarda non-HDL (pis xolesterin) qanda toplanarsa, bu, damar divarlarında yağ yığıntılarının əmələ gəlməsinə səbəb olur. Nəticədə damarlar daralır və ya tıxanır, bu da ürək xəstəliyi və insult riskini artırır.

Yüksək xolesterinin səbəbləri

Bəzi risk faktorlarına nəzarət etmək mümkün deyil – məsələn: Yaş artımı, irsi və genetik meyllər, etnik mənsubiyyət, ailə tarixində ürək və damar xəstəlikləri olması.

Lakin pəhriz və həyat tərzi dəyişiklikləri xolesterin səviyyəsini azaltmağa kömək edə bilər.

ŞƏKLİN MƏNBƏYİ,GETTY IMAGES

Xolesterini necə azaltmalı

Pəhrizinizdə edəcəyiniz kiçik dəyişikliklər xolesterin səviyyəsinə və ümumi ürək sağlamlığınıza əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərə bilər.

• Yağ mənbələrini düzgün seçin

Yayılmış bir yanlış fikir budur ki, bütün yağları qidadan çıxarsanız, xolesterin səviyyəniz azalacaq. Halbuki, orqanizmimizin müəyyən miqdarda yağa ehtiyacı var və az miqdarda yağ sağlam və balanslı qidalanmanın bir hissəsi ola bilər. Yağ bizə enerji, vacib yağ turşuları verir və yağda həll olan vitaminlərin (A, D, E və K vitaminlərinin) mənimsənilməsinə kömək edir.

Ancaq pəhrizimizdə yağın növünə diqqət yetirmək vacibdir. Həddindən artıq doymuş yağ qanda "pis" xolesterinin (LDL) artması ilə əlaqələndirilir. Araşdırmalar göstərir ki, artıq doymuş yağ qaraciyər hüceyrələrindəki LDL reseptorlarının düzgün işləməsinin qarşısını alır və bu da xolesterinin qandan çıxarılaraq qaraciyərdə parçalanmasına mane olur.

Doymuş yağlar əsasən heyvan mənşəli məhsullarda olur: kərə yağı, sadə yağ, quyruq yağı, ət və yüksək yağlı süd məhsulları (pendir, süd, qatıq).

Keks, peçenye və qənnadı məmulatları da (bu tərkibləri ehtiva etdiklərinə görə) çox vaxt doymuş yağla zəngindir. Bu, həmin qidaların "pis" olduğu anlamına gəlmir, sadəcə onları az miqdarda və nadir hallarda yemək məsləhətdir. Bu, xolesterinin aşağı salınmasına kömək edir.

Böyük Britaniya hökuməti kişilər üçün gündə 30 qramdan, qadınlar üçün isə 20 qramdan artıq doymuş yağ qəbul etməməyi tövsiyə edir. Mağazada alış-veriş zamanı məhsul etiketlərini oxumaq, yağ miqdarını müəyyənləşdirməyə kömək edə bilər.

Doymuş yağları bəzi doymamış yağlarla əvəzləmək xolesterinin sağlam səviyyədə saxlanmasına kömək edir.

Doymamış yağlara daxildir: avokado, zeytun yağı, kolza (raps) yağı, yağlı balıqlar (skumbriya, qızılbalıq, sardina), soya paxlası və soya məhsulları, duzsuz qoz-fındıqlar (badam, Braziliya qozu, qoz, fıstıq) və toxumlar (kətan toxumu, günəbaxan tumu).

• Liflə zəngin qidaları seçin

Pəhrizimizdə iki əsas lif növü var — həll olan (suda əriyən) və həll olmayan lif. Hər ikisi xolesterinin idarə edilməsində mühüm rol oynayır.

Həll olan lif suda həll olaraq geləbənzər maddə əmələ gətirir və bu qidalarda olur: meyvələr, tərəvəzlər, yulaf, arpa və paxlalılar (noxud, mərcimək və s.).

Həll olmayan lif həzm sistemi boyunca hərəkət edərkən bütöv şəkildə qalır. Bu növ lif qoz-fındıqda, toxumlarda, buğda kəpəyində, eləcə də qabığı və çəyirdəyi ilə yeyilən meyvə və tərəvəzlərdə olur.

Yulaf və arpa, beta-qlükan adlı xüsusi bir növ həll olan lif ehtiva edir. Araşdırmalar göstərir ki, beta-qlükan bağırsaqda geləbənzər bir maddə əmələ gətirərək xolesterinlə zəngin öd turşularına bağlanır və onların bədənə sorulmasının qarşısını alır.

Tövsiyə olunur ki, gündə 3 qram beta-qlükan qəbul etmək xolesterin səviyyəsini azaltmağa kömək edə bilər. Bu miqdarı aşağıdakı beta-qlükanla zəngin qidalarla almaq mümkündür: 30 qram yulaf lopasından hazırlanmış bir kasa sıyıq və ya 30–35 qram yulaf əsaslı səhər yeməyi dənələri, bir ədəd yulaf biskviti, 75 qram bişmiş mirvari arpa (bu, şorbalara, güvəçlərə, salatlara və rizottolara əlavə edilə bilər).

Həll olan lif xolesterinin azaldılmasında həll olmayan lifə nisbətən daha təsirli hesab edilsə də, pəhrizdə hər iki növ lifə yer vermək vacibdir. Çünki insanların əksəriyyəti gündəlik 30 qram lif qəbul etmək tövsiyəsinə əməl etmir.

• Bitki sterolları və stanolları əlavə edin

Pəhrizinizə bitki sterolları və stanolları ilə zənginləşdirilmiş qidaları — məsələn, fortifikasiya olunmuş (əlavə maddə ilə zənginləşdirilmiş) yağlar və qatıqlar — daxil etmək, yüksək xolesterini olan insanlarda xolesterin səviyyəsinin azalmasına kömək edə bilər.

BBC Radio 4-ün "Sliced Bread" podkastında bu cür içkilər və yağların xolesterini həqiqətən azaldıb-azaltmadığı araşdırılır.

Tədqiqatlar göstərir ki, gündəlik 1,5–2,4 qram bitki sterolu və ya stanolu qəbul etmək (sağlam və balanslı pəhrizlə birlikdə) LDL ("pis") xolesterini 7–10% azalda bilər.

Britaniya Dietoloqlar Assosiasiyası bunu belə izah edir: "Gündə 2 qram bitki sterolu və ya stanolu almaq üçün bir porsiya (bir butulka) sterolla zənginləşdirilmiş mini qatıq içkisi və ya bir porsiya (bir qab) fortifikasiya olunmuş qatıq qəbul etmək kifayətdir. Alternativ olaraq, gündə 0,8 qramdan çox bitki sterolu/stanolu olan 2–3 porsiya məhsul da bu ehtiyacı ödəyə bilər, məsələn:

• 2 çay qaşığı (10 qram) zənginləşdirilmiş yağ (marqarin),
• 1 porsiya zənginləşdirilmiş qatıq,
• 1 stəkan (250 ml) zənginləşdirilmiş süd."

Lakin belə yağlar qızartma və ya sote üçün istifadə edilməməlidir, çünki yüksək istilik onların sterol/stanol miqdarını azalda bilər. Bu məhsullar sağlam pəhrizin əvəzi deyil və xolesterini salan dərmanların alternativi kimi də nəzərdə tutulmayıb. Əgər sizdə yüksək xolesterin yoxdursa, bu məhsulları istifadə etmək məsləhət görülmür.

ŞƏKLİN MƏNBƏYİ,GETTY IMAGES

Xolesterin tərkibli qidalar xolesterini artıra bilərmi?

Bəzi qidalar təbii olaraq xolesterin ehtiva edir — məsələn, yumurta, dəniz məhsulları (xüsusilə karides və krab), eləcə də daxili orqanlar (qaraciyər kimi). Amma bu məhsullardakı xolesterin, qandakı xolesterin səviyyəsini əhəmiyyətli dərəcədə artırmır.

Əksər insanlar bu qidaları sağlam və balanslı pəhrizin bir hissəsi kimi rahatlıqla yeyə bilər. Lakin hazırlanma üsulu çox önəmlidir — məsələn, qidaları hindqozu yağı kimi bəzi yağlarla dərin yağda qızartmaq və ya onları doymuş yağla zəngin qidalarla (məsələn, donuz əti və kolbasa) birlikdə yemək, ümumi doymuş yağ qəbulunu artıra bilər.

Bir çox insan tərəfindən səhv bilinən bir mif artıq təkzib olunub: Yumurtanın xolesterini artırdığı doğru deyil. Sadəcə, doymuş yağ əlavə etməyən bişirmə üsullarını seçmək lazımdır — məsələn, yumurtanı suda bişirmək kimi.

Pəhrizə gərək varmı?

Sərt və məhdudlaşdırıcı bir pəhrizə başlamaqdansa, mövcud qidalanma tərzinizə baxıb onu kiçik, amma sağlam və real dəyişikliklərlə yaxşılaşdırmaq daha vacibdir. Bunu belə edə bilərsiniz:

• Hər əsas yeməklə birlikdə əlavə lif üçün bir salat porsiyası yemək,
• Cips əvəzinə duzsuz qoz-fındıq (məsələn, qoz və ya badam) seçmək,
• Yemək bişirərkən hindqozu yağı əvəzinə zeytun yağı və ya kolza (raps) yağı istifadə etmək.

Eyni zamanda, xolesterin səviyyəsini yaxşılaşdırmaq üçün həyat tərzinin digər tərəflərinə də diqqət yetirmək vacibdir: Fiziki aktiv olmaq, alkoqol qəbulunu azaltmaq, siqareti tərgitmək.

Bəzi insanlara həkimləri tərəfindən xolesterini salmaq üçün dərman təyin edilə bilər. Ancaq belə hallarda da, ümumi pəhrizin sağlam və balanslı olması müalicəni dəstəkləmək və ürəklə bağlı xəstəlik riskini azaltmaq üçün çox vacibdir.

visiontv.az

Mübin Qənbəri Xoy şəhərindən olan 20 yaşlı azərbaycanlı futbolçu idi və “Peykan” klubunun gənclər komandasında çıxış edirdi.

O, 2026-cı il yanvarın 8-də Tehranda baş verən etiraz aksiyaları zamanı İran İslam Respublikası qüvvələrinin açdığı atəş nəticəsində həyatını itirib.

Məlumata görə, gənc futbolçunun cənazəsi ailəsinə Tehran yaxınlığındakı Kəhrizəkdən təhvil verilib.

Mübin Qənbərinin məzar daşının dağıdılması İran hakimiyyətinin etirazlarda həyatını itirənlərin ailələrinə qarşı davam edən təzyiq siyasətinin yeni nümunəsi kimi qiymətləndirilir.

visiontv.az

Və bu, artıq ukraynalıların dünənə qədər özlərinə yaxşı qonşu hesab etdikləri insanlara qarşı münasibətinə təsir göstərir.

"Mən indi küçədə mənə qarşı söyüşlər eşitməmək üçün çölə daha az çıxmağa çalışıram", - deyə hindistanlı Hari Om BBC Ukraynaca Xidməti ilə söhbətində etiraf edir.

Onun 25 yaşı var, Dehlidən Lvova tibb universitetində oxumaq üçün gəlib. Altı ildir ki, Ukraynada yaşayır və dili mükəmməl öyrənib. Küçədə ona nə deyildiyini çox yaxşı anlayır.

Hari Om danışır ki, əvvəllər Lvovun mərkəzində gəzişməyi, tennis oynamağı xoşlayırdı, indi isə insanların çox olduğu yerlərdən qaçmağa çalışır.

Lvovdakı son bir neçə gəzintisi onun üçün xoşagəlməz hadisələrlə müşayiət olunub - küçədə insanlar ona gözlərini zilləyib baxıb, yoldan keçənlər onun ünvanına təhqirlər və nalayiq sözlər qışqırıblar. Kimisə isə onu açıq şəkildə telefona çəkib.

May ayında həftəsonu o, Karpatdakı Sinevir gölünə ekskursiyaya yollanıb.

"Bu gözəl gölün yanında bir qrup yeniyetmə məni barmaqla göstərərək qışqırdı - bu, hindlidir, [nalayiq ifadə]. Və bir çox başqa təhqiramiz sözlər dedilər. Bu, çox xoşagəlməz idi", - deyə Hari Om danışır.

ŞƏKLİN MƏNBƏYİ,ВВС

Əvvəllər o, təhsilini bitirdikdən sonra Ukraynada qalmağı və burada həkim kimi fəaliyyət göstərməyi planlaşdırırdı. Ukrayna onun xoşuna gəlirdi. Altı il ərzində o, özünə qarşı bir dəfə də olsun pis münasibətlə qarşılaşmamışdı. Lakin bu yaxınlarda tamamilə hər şey dəyişdi.

2026-cı ilin may ayından etibarən, Ukrayna sosial şəbəkələrində Asiyadan miqrantların kütləvi şəkildə gəlişi və ukraynalılar üçün "təhdidlər" barədə feyk "xəbərlər" kütləvi surətdə yayılmağa başladı.

"Bu, təxminən may ayında, miqrantlar haqqında həmin xəbərlərin çıxması ilə başladı. Ondan əvvəl hər şey əla idi. Hətta internatura keçdiyim xəstəxanada belə xəstələr mənə milliyyətimlə bağlı qəribə iradlar bildirməyə başladılar. Axı, mən həkiməm, mən müalicə ilə məşğul oluram. Mənim dərimin rənginin buna nə dəxli var? Mənim xarici görkəmimin buna nə dəxli var?" - deyə Hari Om hiddətlənir.

Son həftələrdə Ukrayna sosial şəbəkələrində miqrant mövzusu ətrafında əsl isteriya müşahidə olunub: miqrantların guya Ukrayna şəhərlərini bürüdüyü, cəbhədə həlak olan ukraynalıları əvəz edəcəkləri və guya Karpatdakı dağ çaylarında paltar yuduqları barədə çoxlu sayda feyk xəbərlər və videolar peyda olub.

Bir neçə şəhərdə miqrasiyaya qarşı azsaylı etiraz aksiyaları keçirilib. Bu mövzunu bəzi siyasətçiləri də cəlb edib və onlar «miqrantların kütləvi şəkildə gətirilməsinə» qarşı çıxış ediblər.

Halbuki, nə bu il, nə də ötən il miqrantların kütləvi axını baş verməyib. Əksinə, indi Ukraynaya müharibədən əvvəlki dövrlə müqayisədə dəfələrlə az əcnəbi gəlir.

Rəsmi məlumatlara görə, ötən il Ukraynaya milyonlarla yox, cəmi bir neçə min əmək miqrantı gəlib.

Ən çox miqrant Hindistandan deyil, Türkiyə və Özbəkistandan gəlib. 2026-cı ilin ilk ayları ərzində isə cəmi minə yaxın miqrant gəlib.

Ekspertlər Ukrayna cəmiyyətinin daxilində gərgin mühit yaratmağa yönəlmiş bu informasiya kampaniyasında Rusiya izinin olduğunu bildirirlər.

Ukraynada miqrantlarla bağlı real olaraq nələrin baş verdiyini BBC Ukraynaca Xidməti araşdırıb.

«İndus» sözü olan minlərlə post

BBC Monitorinq Xidmətinin məlumatına görə, sosial şəbəkələrdə Ukraynaya miqrant axını barədə kütləvi şəkildə yazmağa məhz 2026-cı ilin may ayında başlayıblar.

Teleqramda «indus» sözü olan postların sayı mayın ilk üç həftəsində əvvəlki aylarla müqayisədə 15 dəfə artıb. Bu postların baxış sayı isə 33 milyon həddinə çatıb.

Həmin paylaşımlarda «hindlilərin artıq gəldiyi», Ukraynanın Hindistana çevrildiyi, Lvov küçələrində artıq pakistanlı kütlələrinin görüldüyü qeyd olunurdu. Bununla belə, tez-tez bu xəbərlərdə bunun kim tərəfindən deyildiyinə və məlumatın haradan alındığına dair heç bir istinad yox idi.

"2030-cu ilə qədər Ukraynada 4,5 milyon hindli, afrikalı və kolumbiyalı məskunlaşacaq" - deyə mayın əvvəlində "Ukraina Online" Teleqram kanalı (1,47 milyon abunəçi) yazmışdı.

Görünür, postun müəllifləri İqtisadiyyat Nazirliyinin proqnozunu bu cür yozublar; həmin proqnoza görə, Ukraynaya "ÜDM-in 7% səviyyəsində artımını təmin etmək üçün" 2030-cu ilə qədər əlavə 4,5 milyon işçi qüvvəsi lazım olacaq.

Mayın 4-də Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin 79-cu ayrıca desant-hücum briqadasının hesabı kimi qələmə verilən bir TikTok hesabında süni intellekt tərəfindən yaradılmış video yayımlandı.

Videoda «Pakistandan olan miqrant» öz həmvətənlərini Ukraynaya köçməyə çağırırdı.

"Burada həqiqətən bizə ehtiyacları var, çünki onların bütün kişiləri müharibəyə gedib. Bura çox gözəldir və pul ödəyirlər. Bu mənim çox xoşuma gəlir. Burada həm də çox gözəl qızlar və oğlanlar var", - deyə videodakı kişi ingilis dilində danışırdı.

Süni intellekt üzrə iki müstəqil ekspert «Get Real Labs»-dan Hani Fərid və Piter C. Bentli BBC-yə bildiriblər ki, bu video pakistanlı bloqçu Zohayb Attanın urdu dilində yazılmış real videosu əsasında hazırlanmış "deepfake" (saxta düzəldilmiş) videodur.

Bloqçunun özü BBC-yə bildirib ki, o, ingilis dilində video dərc etməyib. Orijinal videoda Ukrayna və «qızlar və oğlanlar» haqqında bir kəlmə də yoxdur.

Bu TikTok hesabının mənşəyi məlum deyil, lakin Ukraynanın Dezinformasiya ilə Mübarizə Mərkəzi daha əvvəl Rusiyanın Ukrayna hərbçilərinin iştirakı ilə "deepfake"lər yaydığını bəyan etmişdi.

İvano-Frankivskdən olan "Blacklist" bloqçusu may ayında guya hindistanlı miqrantların Karpatdakı Bıstrıtsa çayında paltar yumasını əks etdirən video dərc etdi.

Bu video virusa çevrildi və bir çox Teleqram kanalları tərəfindən paylaşıldı.

İstifadəçilər şərhlərdə "bu cür ənənələrə" görə qəzəblərini ifadə edir və tezliklə "hindlilərin Ukrayna çaylarında meyidləri yandıracaqları" barədə narahatlıqlarını dilə gətirirdilər.

ŞƏKLİN MƏNBƏYİ,STOPFAKE

Bu da saxtadır. "Stopfake" təşkilatının araşdırmasına görə, çayda paltar yuyulması videosu Karpatda deyil, Hindistanın cənubunda, Kerala ştatında çəkilib.

BBC-yə verdiyi şərhdə "Blacklist" bloqçusu videonu internetdə tapdığını bildirib.

O deyir ki, bunun saxta olduğunu bilməyib, lakin öyrənəndə bu barədə məlumat paylaşıb. Videonun özü isə silinməyib. O, hələ də baxış toplamaqda davam edir.

Miqrantlar və siyasət

Ukraynanın Dezinformasiya ilə Mübarizə Mərkəzi miqrantlar haqqında saxta videoların Rusiya tərəfindən yayıldığını bəyan edir.

Mərkəzin ekspertlərinin sözlərinə görə, Rusiya hakimiyyətinə ukraynalıların miqrantlar vasitəsilə "əhalinin əvəzlənməsindən" qorxmaları lazımdır. Bu qorxular ukraynalıları Rusiya ilə qarşıdurmaya mənasız bir şey kimi baxmağa məcbur etməlidir.

BBC jurnalistlərinin müşahidələrinə görə, miqrant axını barədə hekayələri daha əvvəl Ukrayna Təhlükəsizlik Xidməti (SBU) tərəfindən Ukraynadakı vəziyyəti qeyri-sabitləşdirmək cəhdlərində ittiham olunan Teleqram kanalları da yaxalayıb.

SBU-nun ehtimalına görə, bu Teleqram kanalları Rusiya xüsusi xidmət orqanları ilə bağlıdır. Onlar, xüsusən də, sülh danışıqlarını təşviq etmək üçün miqrant mövzusundan istifadə edirlər.

"Uzun sürən müharibə milləti məhv edir və ölkəni miqrantlar üçün çökəkliyə çevirir", - deyə 840 min abunəçisi olan anonim "Rezident" Teleqram kanalı (SBU-nun siyahısında var) yazırdı.

Həmin kanal həmçinin iddia edirdi ki, miqrant axınından Zelenski qazanclı çıxacaq, çünki onlara daha az pul ödəmək olar və onlar seçkilərdə ona səs verəcəklər. Bu, əlbəttə ki, yalandır, çünki əcnəbilərin Ukraynadakı seçkilərdə səs vermək hüququ yoxdur.

ŞƏKLİN MƏNBƏYİ,ANDRIY ZHYHAYLO/OBOZREVATEL/GLOBAL IMAGES UKRAINE VIA GETTY IMAGES

Lakin rusiyayönümlü Teleqram kanalları, botlar və bəlkə də bunu sadəcə hay-küy xatirinə edən bloqçularla yanaşı, miqrant mövzusuna ukraynalı siyasətçilər, eləcə də minlərlə real insan da yoluxub.

Mayın 15-də Xarkovun meri İqor Terexov əmək miqrantlarının Ukraynaya gəlişinin qəti əleyhinə çıxış etdi.

Terexovun miqrantlara qarşı bəyanatını dəstəkləyən hekayəni populyar aktrisa Olqa Sumskaya da paylaşdı.

İvano-Frankivskin meri Ruslan Martsinkiv də kommunal sahəyə Hindistandan işçilərin işə götürülməməsinə çağıraraq özünü miqrasiya əleyhdarı adlandırdı.

Ali Radanın Maliyyə komitəsinin sədri Daniil Getmantsev də odun üstünə yağ tökərək müsahibələrinin birində Ukraynadakı demoqrafik problemin miqrantlar vasitəsilə həll edilə bilməyəcəyini və onları bura gətirməyə ehtiyac olmadığını bildirdi.

Miqrantlar yoxdur, amma etirazlar var

23–24 may həftəsonu Kiyevdəki Maydanda və Lvovun mərkəzindəki Şevçenko abidəsinin qarşısında miqrasiya əleyhinə azsaylı etiraz aksiyaları keçirildi.

Bir neçə onlarla insan əllərində "Ukrayna ukraynalılar üçündür!", "Rədd ol Ukraynadan, çirkin miqrant!", "Bizim doğmalarımız belə bir ölkə üçün döyüşmürlər" şüarları yazılmış plakatlar tutmuşdular.

Mayın 23-də Lvovda keçirilən "Karpatı" - "Zorya" matçı zamanı azarkeşlər stadionda nəhəng bir pankart açdılar: "Miqrasiyaya yox. Milləti qoru".

"Miqrantlar yoxdur, amma etirazlar var. Əgər etirazlar varsa, insanlar belə nəticəyə gəlirlər ki, deməli, haradasa miqrantlar da var", - deyə Ukrayna Sərhəd İnstitutunun (Institute of the Frontier) "Demoqrafiya və miqrasiya" istiqamətinin rəhbəri Olqa Duxniç BBC ilə söhbətində bu hadisələri şərh edir.

O, sosial şəbəkələrdə miqrantlar haqqında yayılan saxta hekayələrini qorxu yaratmağa yönəlmiş şüurlu bir informasiya kampaniyası və manipulyasiya hesab edir.

ŞƏKLİN MƏNBƏYİ,СУСПІЛЬНЕ ЛЬВІВ

"İnsanlardan əcnəbilərin xoşlarına gəlib-gəlmədiyini soruşmurlar. İnformasiya kampaniyası dərhal belə bir tezis formalaşdırır ki, təhlükəli, çirkli, xəstə, cinayətkar miqrantlar var, onlar gələcək və sizə pislik edəcəklər. Ukraynalılar isə adətən onlara pislik edilməsinin əleyhinədirlər", - deyə Duxniç bildirir.

Onun fikrincə, bəzi siyasi qüvvələr də bu mövzudan istifadə etməyə çalışırlar.

"İnsanlar düşünür ki, əgər kimsə küçəyə çıxırsa, deməli, onlar nə isə görüblər, nə isə bilirlər. Tədricən cəmiyyətdə miqrantlara qarşı mənfi münasibət formalaşır, hansı ki, bunun üçün heç bir real əsas yoxdur.

Bu, ictimai şüurun tipik manipulyasiyasıdır. Bu, bizə miqrasiya məsələlərinə qarşı real münasibət barədə heç nə demir", - deyə Duxniç qeyd edir.

Miqrantlar haradadır?

Dövlət Miqrasiya Xidməti məlumat verir ki, 2021-ci ildə Ukraynada müvəqqəti olaraq 189 min əcnəbi yaşayırdısa, 2026-cı ildə bu rəqəm 48 mindir.

Əcnəbilərə iş icazəsi verən Dövlət Məşğulluq Xidmətindən bildirirlər ki, miqrantların sayının kəskin artması ilə bağlı iddialar mifdir.

"Tammiqyaslı işğal başlayana qədər işəgötürənlər hər il əcnəbilərin işə düzəlməsi üçün təxminən 20 min icazə alırdılar. 2022-ci ildən sonra bu göstərici azaldı və hələ də müharibədən əvvəlki səviyyəyə çatmayıb", - deyə qurumdan qeyd ediblər.

Məsələn, 2024-cü ildə əcnəbilərə Ukraynada işləmək üçün 4720, 2025-ci ildə isə 7483 icazə verilib.

Dövlət Məşğulluq Mərkəzindən BBC Ukraynaca Xidmətinə verilən məlumata görə, 2026-cı ilin yanvarından mayınadək bu cür icazələrin sayı 2,8 min olub.

Sosial şəbəkələrdə Hindistan və Banqladeşdən milyonlarla miqrantın gələcəyi ilə bağlı qorxu yaratmaq cəhdlərinə baxmayaraq, 2025-ci ildə Ukraynada iş icazəsi ən çox Türkiyənin 1070 və Özbəkistanın 852 vətəndaşına verilib.

Hindistanlılara 851, pakistanlılara isə 600 iş icazəsi verilib.

Bununla belə, verilən icazələrin sayı o qədər miqrantın ölkəyə gəlməsi demək deyil. İş icazəsi aldıqdan sonra əcnəbi viza və ya yaşayış icazəsi almalıdır.

Dövlət Miqrasiya Xidmətindən bildirilib ki, 2025-ci ildə iş icazəsi alan təxminən 9 min əcnəbinin yalnız yarısı yaşayış icazəsi alıb.

Beləliklə, 2025-ci ildə Ukraynaya təxminən 4,9 min əmək miqrantı daxil olub. Ukrayna Dövlət Gömrük Xidmətinin məlumatına görə, onların arasında ən çox Türkiyə vətəndaşları olub. Növbəti yerləri Özbəkistan, Hindistan, Azərbaycan, Banqladeş və Çin tutur.

Ötən il Ukraynaya giriş vizasını Banqladeşdən cəmi 32, Hindistandan isə 344 nəfər alıb. Müharibədən əvvəl, 2021-ci ildə əmək miqrantlarının gəlişi daha çox idi - 13 min nəfər.

«OLX Jobs Ukraine»-in rəhbəri Mariya Abdullina deyir ki, əcnəbini gətirmək və işə götürülməsini rəsmiləşdirmək mürəkkəb, uzun və baha başa gələn bir prosesdir.

Onun məlumatına görə, bir miqrantın işləmək üçün Ukraynaya köçməsini rəsmiləşdirmək işəgötürənə təxminən 1,5 min dollara başa gəlir.

Bunun üçün xeyli sənəd rəsmiləşdirmək, nəqliyyat və işçilərin yerləşdirilməsini təşkil etmək lazımdır.

"Hətta belə böyük investisiyalar etdikdən sonra da işəgötürənlər miqrantların müəyyən müddət işləyib sonra yoxa çıxması faktı ilə qarşılaşdılar. Miqrantlar Ukraynaya daha irəliyə doğru hərəkət etmək üçün aralıq məntəqə kimi baxırlar. Biz maaş məsələsində Avropa ilə rəqabət apara bilmərik", - deyə Mariya Abdullina bildirir.

BBC-nin Pakistan və Banqladeşdəki jurnalistləri də eyni şeyi qeyd edirlər. Onlar vurğulayırlar ki, Ukrayna heç vaxt bu ölkələrin vətəndaşları üçün miqrasiya baxımından prioritet istiqamət olmayıb.

Pakistan hakimiyyəti də ölkəyə pakistanlıların böyük axını olması ilə bağlı saxta məlumatları təkzib edir.

BBC müxbirlərinin danışdığı Pakistanın immiqrasiya orqanlarının nümayəndələrinin sözlərinə görə, hazırda Pakistandan Ukraynaya əhəmiyyətli bir miqrant axını mövcud deyil.

Müharibədən əvvəl müəyyən sayda pakistanlı tələbə tibb və mühəndislik təhsili almaq üçün Ukraynaya getsə də, müharibənin başlaması ilə Ukraynada təhsil almaq istəyənlər demək olar ki, qalmayıb.

ŞƏKLİN MƏNBƏYİ,GETTY IMAGES

Bənzər bir tendensiya barədə BBC-nin Hindistan Xidmətindən də məlumat veriblər. Müharibədən əvvəl Ukrayna hindlilər arasında ucuz tibb təhsili almaq üçün əlverişli bir istiqamət kimi yaxşı tanınırdı.

On minlərlə hindistanlı tələbə ali təhsil almaq üçün Ukraynaya gəlirdi, çünki bu, onlara Hindistandakı özəl tibb kolleclərindəki təhsildən daha ucuza başa gəlirdi.

Lakin müharibə səbəbindən vəziyyət dəyişib.

BBC müxbiri Vandana Vicay qeyd edib ki, hazırda hindlilər arasında Ukraynaya uzunmüddətli köçmək və ya miqrasiya etmək barədə böyük bir maraq yoxdur.

Hari Om Ukraynaya Dehlidən gəlib. Onun sözlərinə görə, təhsil almaq üçün Ukraynaya gələn demək olar ki, bütün tanıdıqları tibb universitetlərində oxuyublar və ya oxuyurlar.

Ukrayna tibb universitetində bir illik təhsil haqqı təxminən 5 min dollar təşkil edir.

Hazırda Ukraynada təxminən 7 min əcnəbi tələbə təhsil alır. Ukrayna Dövlət Miqrasiya Xidmətindən vurğulayırlar ki, Rusiyanın işğalından əvvəl digər ölkələrdən olan tələbələrin sayı bundan on dəfə çox idi.

Müharibə səbəbindən Ukraynaya qeyri-qanuni miqrasiya yolları demək olar ki, qalmayıb.

Əvvəllər miqrantların daha sonra Aİ-yə getmək üçün Ukraynaya daxil olduqları Rusiya ilə sərhəd indi cəbhə xəttinə çevrilib. Şimalda Belarus ilə sərhəd isə - Ukraynaya daxil olmaq üçün növbəti bir yol, - minalanmış ərazidir.

Aİ və Moldova ilə sərhəd isə ciddi nəzarət altındadır.

"Bu gün Ukraynaya daxil olmaq üçün, faktiki olaraq, yeganə pəncərə Moldovadan tranzit keçididir. Özü də Moldova tranzit vizalarının verilməsinə kifayət qədər vasvasılıqla yanaşır, çünki onlar özləri üçün olan riskləri də nəzərə alırlar", - deyə Dövlət Miqrasiya Xidmətinin rəhbəri Natalya Naumenko bildirir.

Əmək miqrantları olmadan keçinmək mümkün deyil

Mariya Abdullina deyir ki, Ukraynada hələ müharibədən və pandemiyadan əvvəl də mövcud olan nəhəng bir kadr böhranı var, buna görə də xaricdən işçi qüvvəsinin cəlb edilməsindən qaçmaq mümkün olmayacaq.

"Əgər biz infrastrukturun bərpasını, iqtisadiyyatın işləməsini istəyiriksə, bizə insanlar lazımdır. Hətta xaricdəki bütün ukraynalıları geri qaytarsaq belə, yenə də insan çatışmazlığı olacaq", - deyə ekspert hesab edir.

Onun məlumatlarına görə, sürücülər, kassirlər, qablaşdırıcılar, yükləyicilər və tikinti işçilərinə hər zaman ehtiyac var. Onlar daim işə götürülür və tələbat yalnız artır.

ŞƏKLİN MƏNBƏYİ,LEV DEVELOPMENT

Lakin əmək miqrantlarına böyük ehtiyac olmasına baxmayaraq, Ukraynaya əcnəbilərin böyük axınının olacağı gözlənilmir, deyə beynəlxalq iş axtarışı xidməti "Jooble"-un top-meneceri İrina Paliyenko proqnozlaşdırır.

"Əcnəbiləri Ukraynaya cəlb etmək üçün stimullar və müvafiq qanunvericilik dəyişiklikləri lazımdır. Ukraynada Avropa agentlikləri işləmir. Burada əmək resurslarının idxalı ilə məşğul olan kiçik həcmli yerli agentliklər var", - deyə Paliyenko "Forbes"-a müsahibəsində bildirir.

"OLX Jobs" şirkəti tərəfindən keçirilən sorğunun məlumatlarına görə, Ukraynadakı işəgötürənlərin yalnız 13%-i əcnəbilərin cəlb edilməsini nəzərdən keçirir. İşəgötürənlər əcnəbilərin işə götürülməsində əsas maneələr kimi dil faktorunu, müvafiq təcrübənin olmamasını və bu sahənin həddindən artıq tənzimlənməsini qeyd edirlər.

"LEV Development" tikinti şirkətinin həmtəsisçisi Vasili Levitski BBC-yə bildirib ki, qanunvericiliyin tənzimlənməməsi və bütün prosedurların mürəkkəbliyi səbəbindən əcnəbilərin işə düzəlməsi ilə məşğul olan heç bir beynəlxalq agentlik Ukraynada fəaliyyət göstərmir.

Lvovun ən böyük tikinti tərəfdaşlarından biri olan bu şirkətdə hələlik əcnəbi işçilər işə götürülməyib, lakin gələcəkdə bu variantı nəzərdən keçirirlər.

"LEV Development" şirkətindən bildirirlər ki, əcnəbilərin işə qəbulu prosedurunun sadələşdirilməsi istiqamətində qanunvericilik bazasının dəyişməsini səbirsizliklə gözləyirlər.

"Əgər dövlət həqiqətən də əcnəbi işçilərin iqtisadiyyatı inkişaf etdirməyə və kadr çatışmazlığını kompensasiya etməyə kömək edəcəyinə ümid bəsləyirsə, o, adekvat, şəffaf və rəqabətədavamlı miqrasiya siyasəti formalaşdırmalıdır", - deyə "LEV Development" şirkətinin həmtəsisçisi Aleksandr Ostrovski qeyd edib.

ŞƏKLİN MƏNBƏYİ,LEV DEVELOPMENT

Aprel ayında Prezident Ofisinin rəhbəri Kirill Budanov bəyan etdi ki, Xarici İşlər Nazirliyi və Ukrayna Təhlükəsizlik Xidmətinə (SBU) əsasən Afrika və Asiya ölkələrinin daxil olduğu "miqrasiya riski" olan dövlətlərin siyahısının tərtib edilməsi qaydalarında dəyişikliklər üzərində işləməyi tapşırıb.

Onun sözlərinə görə, söhbət işçi vizalarının alınması şərtlərinin müəyyən qədər yumşaldılmasından və xaricdən işçi qüvvəsinin cəlb edilməsi imkanlarının genişləndirilməsindən gedirdi.

Bu bəyanatlara baxmayaraq, əcnəbilərin Ukraynaya giriş qaydalarında hələlik heç nə dəyişməyib.

Əmək miqrantlarını işə götürmək əvvəlki kimi uzun çəkir və baha başa gəlir. Əcnəbiləri işə cəlb etməyə çox az sayda işəgötürən cəsarət edir, bu barədə açıq şəkildə danışmağa hazır olan şirkət rəhbərlərinin sayı isə daha da azdır.

Artıq miqrantları işə götürməyə cəhd etmiş Ukrayna şirkətlərindən biri - 38 mindən çox insanın çalışdığı "MHP" (Mironovski Xleboprodukt) holdinqidir.

2025-ci ildə şirkət Ukraynaya işləmək üçün yeddi əcnəbi işçi gətirmişdi.

Lakin, atəşə tutulmanın ilk gecəsindən sonra bir neçə miqrant yoxa çıxdı. MHP-nin İstehsal, Logistika və Təchizat direktoru Dina Konograi bildirir ki, onlar xəbərdarlıq etmədən işlərini və evlərini tərk ediblər və əlaqə saxlamayıblar.

Şirkətdən verilən məlumata görə, sonradan yoxa çıxan işçiləri tapmaq mümkün olsa da, həmin vaxta qədər onların iş icazələri artıq ləğv edilmişdi.

Əcnəbilər üçün müharibə şəraitində olan bir ölkəyə gəlmək və hər gün hava həyəcanı siqnallarının sədaları, elektrik kəsintiləri altında daimi stress içində işləmək böyük bir sınaqdır.

ŞƏKLİN MƏNBƏYİ,FACEBOOK.COM/MHPUKR

"MHP"-də əcnəbilərlə iş sahəsindəki növbəti sınaq kimi mədəni normaların fərqli başa düşülməsini qeyd etdilər: yerli komanda üçün aydın olan bəzi şeylər fərqli mədəni mühitdən gələn insanlar üçün aydın olmaya bilir.

"Söhbət həm subordinasiyadan, həm komandadakı qarşılıqlı fəaliyyətdən, həm ictimai məkandakı davranışdan, həm də şəxsi sərhədlərdən gedir. Ona görə də burada "insanlar özləri anlayar" yanaşması işə yaramır. Şirkət şüurlu şəkildə bələdçi rolunu öz üzərinə götürür", - deyə Konoqray danışırdı.

Hazırda şirkətdə ikinci pilot layihə davam edir - işə daha yeddi əcnəbi cəlb olunub.

Böhran yoxdur?

May ayında Prezident Ofisinin rəhbəri Kirill Budanov əcnəbilər mövzusuna yenidən qayıdaraq bildirdi ki, hələlik miqrant böhranından danışmaq üçün heç bir əsas yoxdur. O, Ukraynanı qonaqpərvər ölkə adlandırdı və bəyan etdi ki, informasiya məkanında sadəcə olaraq "reallığın alternativini" yaradıblər.

"OLX Jobs" və "European Business Association" tərəfindən keçirilən və 25 min respondentin iştirak etdiyi sorğuya əsasən, ukraynalılar əcnəbi həmkarlarına qarşı əsasən müsbət yanaşırlar.

İşçilərin yalnız 8%-i əcnəbi həmkarlarına qarşı mənfi münasibət bildirib. Sorğuda iştirak edənlərin 40%-i müsbət, 26%-i isə neytral münasibət bəslədiyini nümayiş etdirib.

"Əhalinin əksəriyyəti digər etnik qrupların nümayəndələrini qonşu, həmkar və ya Ukrayna sakini kimi qəbul etməyə hazırdır, lakin ailə üzvü və ya yaxın dost kimi yox", - deyə Kiyev Beynəlxalq Sosiologiya İnstitutunun 2025-ci ildə ksenofobiyaya həsr olunmuş sorğusunda qeyd olunur.

Lakin Olqa Duxniç xəbərdarlıq edir ki, əgər miqrantlara qarşı bu cür mənfi münasibətin qızışdırılması davam edərsə, onlar haqqında daha çox saxta xəbərlər və daha çox mitinqlər olarsa, bu, ksenofobiyanın real təzahürünə çevrilə bilər.

"İnsanlar hazırda psixoloji cəhətdən dayanıqlı deyillər, biz müharibə şəraitində yaşayırıq. Xarici görünüşünə görə fərqlənən bir insan təqib olunmağa başlaya bilər. Miqrantlara qarşı bu cür etiraz aksiyaları Ukrayna cəmiyyətinin daxili birliyini poza bilər və "cadugər ovuna" gətirib çıxara bilər", - deyə Sərhəd İnstitutunun "Demoqrafiya və miqrasiya" istiqamətinin rəhbəri bildirir.

Hari Om hələlik Ukraynada qalır. O, internaturasını bitirmək, daha sonra isə Almaniyaya köçmək istəyir. Baharda Lvovda o, lap yaxınlıqda dron hücumunun şahidi olub.

"Bu illər ərzində mən artıq hücumlara öyrəşmişəm. Onlardan demək olar ki, qorxmurdum. İndi mən burada dronlardan daha çox insanlardan qorxuram", - deyə Hari Om bildirir.

O, miqrantlara qarşı bütün bu kampaniyanın yalnız sosial şəbəkələrdə başladıldığını və Ukrayna qanunvericiliyində heç bir dəyişikliyin olmadığını öyrəndikdə, bir müddət sonra ona qarşı münasibətin yenidən bu ilin may ayından əvvəlki kimi yaxşı olacağına ümid etdiyini dilə gətirdi.

Diana Kurışko, Marqarita Malyukova, BBC News Ukraynaca

visiontv.az

"Bu mürəkkəb əməliyyat cərrahiyyə qrupunun, anesteziyanın və əməliyyat otağı işçilərinin səyləri ilə baş tutub",- o bildirib.

Cəfərinin sözlərinə görə, gəncin sol əlinin biləyindən tamamilə amputasiya edildikdən sonra o, xəstəxanaya köçürülüb və ixtisaslaşmış müayinələrdən sonra müalicə və cərrahi tədbirlər həyata keçirilib:

"Bu əməliyyat ortopedik mütəxəssis Dr. Şəhriyar Xoşbəxt tərəfindən xəstəxananın cərrahiyyə qrupu ilə birlikdə baş tutub və əməliyyatın yüksək həssaslığı və mürəkkəbliyi nəzərə alınmaqla, müalicə qrupu amputasiya olunmuş əzanın köçürülməsi prosesini uğurla başa çatdıra biliblər".

visiontv.az

Dövlət başçısı Hanter Baydeni bir neçə siyasətçi, o cümlədən əvvəllər nasist döyməsi və narkotik maddələrin istifadəsi ilə bağlı qalmaqallarda adı hallanan Men ştatından Senata namizəd Qrem Platnerlə müqayisə edib. Tramp qeyd edib ki, əgər bu cür namizədlər siyasi arenada uğur əldə edə bilirlərsə, o zaman Hanter də bunu bacara bilər, çünki onun da keçmişi heç də mükəmməl deyil.

visiontv.az

Məlumata görə, əsir mübadiləsində vasitəçi qismində Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri çıxış edib.

visiontv.az

Azad olduqdan sonra Tərlan Bakını ermənilərdən azad etmək qərarına gəlir və yanına döyüş və silah atmaq bacarığı olan gəncləri toplayır. Tərlan və dəstəsi Bakı küçələrində erməniləri gəzib tapır və onları fərq qoymadan öldürürdülər. Ermənilərə dəstək olmaq istəyən gürcü krimnal aləmin üzvləri də hədəf alınmış idi.

Tərlan ucaboy, uzun bığlar, ayağında xrom çəkmələr, əynində ağ jilet, cibində isə zəncirli qızıl cib saatı. Başında qara qaragül papağı, qoynunda isə "Mauzer" tapançası vardı. Şokolad qoxulu maxorka çəkərdi. Əlində isə uzun, iri bir təsbeh fırladırdı.

XIX əsrin sonlarında Bakıda, Çar küçəsində fayton təkərlərinin təmiri üzrə baş usta, 55 yaşlı erməni Aram Polyan yaşayırdı. Aramın hamısı ermənilərdən ibarət fəhlə qrupu vardı.

Aram və dostları işdən sonra tez-tez Qız qalasının yanındakı "Dadlı" meyxanasında (kabakda) şam edirdilər. Tərlan da öz dəstəsi ilə bir neçə dəfə oraya baş çəkmişdi.

Tərlan Aramdan xərac tələb edir, Aram isə ona pul ödəməkdən imtina edirdi. Uzun-uzadı mübahisələrdən sonra Aramın cəsədi Zavokzalnı küçəsində tapıldı. Aramın başından güllə vurulmuşdu. Bir az aralıda isə boğazı kəsilmiş 20 yaşlı Surenin meyiti uzanmışdı. Bu, Aram Polyanın yaxın qohumu idi.

Ən amansız səhnə isə Tərlanın dəstəsi ilə Karen Barseqyanın oğru çevrəsi arasındakı qanlı dava oldu. 29 yaşlı erməni Karen, buna qədər inkassatoru öldürdüyünə görə 8 il Sibir katorqasında cəza çəkmişdi. Bakının tanınmış saat ustası Qurgen Barseqyanın oğlu idi.

Karen var-dövlət içində böyümüşdü, atasının pulu çox olduğundan o, tez bir zamanda ətrafına yaxşı həyat axtarışında olan erməni gənclərini toplamışdı. Onlar Karenin sözündən rəsmən çıxmırdılar.

Dinc durmayan və şöhrətpərəst Karen öz erməni müftəxorları ilə birlikdə yalnız yəhudilərin işlədiyi zərgərlik emalatxanalarına xərac kəsirdi. Karenin öz bandası ilə qızıl ustalarının üzərinə etdiyi bu yürüşlər təxminən iki il — 1897-ci ildən 1899-cu ilə qədər davam etdi. Yəhudilər Karenə sakitcə pul ödəyir, o isə kef içində yaşayırdı. Hər üç aydan bir Karen yaxın dostu Qariklə birgə Soçi, Kislovodsk və Pyatiqorska istirahətə gedirdi.

Tezliklə bu barədə Tərlan xəbər tutur; daha doğrusu, tanınmış yəhudilər özlərini çox ağ aparan Karenin ermənilərindən ona şikayət edirlər. Tərlan bu "erməni bölməsinin" cəzasını vermək qərarına gəlir.

17 may 1899-cu ildə Bayıl qapılarının yanındakı sahildə Tərlan ilə Karenin bandası arasında döyüş baş verdi. Nəticədə 9 ölü və müxtəlif dərəcəli 18 yaralı qaldı. Karen gözündən vurulan güllə ilə öldürüldü, Tərlan və bir neçə dostu isə polis gələnə qədər qaçıb gizlənə bildilər. Səkilərdə, yolun hərəkət hissəsində və kənarlarda kəsilmiş barmaqlar, soyulmuş dərilər, beyin qalıqları, bir neçə qanlı qulaq və bütöv bir qan dənizi var idi.

Yusif oğlu Tərlan 1903-cü ildə Xrebtovaya küçəsində öldürüldü. O, “Göbələk” (Çar polislərinin Bakı qoçuları tərəfindən bu cür spesifik ləqəblərlə çağırılması o dövrün şəhər folklorunda tez-tez rast gəlinən hal idi.) ləqəbini almış, qorodovoy Kasyanovun gülləsindən həlak oldu.

Bütün Qafqazın kriminal aləmi Bakı küçələrinin bu amansız, cəsur atamanını son mənzilə yola salaraq dəfn etdi. Ölümündən bir il əvvəl Tərlan Suraxanıdakı qırğınların birində gözünü itirmişdi, lakin həkimə belə müraciət etməmişdi. Çıxarılmış gözünün üzərinə qara sarğı bağlayaraq pirat kimi gəzirdi. Onu müayinə etmək, dərman yazmaq istəyən həkimlərin xidmətindən qəti şəkildə imtina etmişdi.

Tərlanın öz yaxın dostu MirTofiq onun məzarı üstündə bu sözləri deyib:

"Tərlan deyirdi, ömrünü uzatmaq məqsədilə həkimlərə müraciət edən insanları başa düşmürəm. Səni sağaltsın və sən də bu rəzil dünyada yaşamağa davam edəsən deyə həkimə pul ödəmək — ən alçaq işdir. Həyat onu qorumağa dəyməz."

Prof.Dr. Zaur Əliyev

visiontv.az

"Ölkənizə səfər etmək üçün çalışacağam. Azərbaycan getmək istədiyim ən yaxşı yerlərdən biridir. Sizin gözəl ölkəniz var, burada çoxlu dostlar var və bolqarlar Azərbaycanda işləyərək iqtisadiyyata və idmanın inkişafına töhfə verirlər. Yenidən getmək istərdim. Azərbaycan bizim üçün dost ölkədir", - o qeyd edib.

Baş nazir vurğulayıb ki, Sofiya Bakı ilə qarşılıqlı əlaqələrin möhkəmləndirilməsinin tərəfdarıdır:

"Azərbaycanla münasibətlərimizin dərinləşməsinə çox şadıq. Sizi əmin edə bilərəm ki, bugünkü iclasın (Avropa İttifaqı (Aİ) və Qərbi Balkan ölkələrinin Tivatdakı  Zirvə toplantısı - red.) qərarları da  Azərbaycanla münasibətlərin inkişafını əks etdirəcək. Bolqarıstan  Aİ və  Azərbaycan arasında münasibətlərin gələcək inkişafının fəal tərəfdarıdır".

Radev həmçinin energetika sahəsində əməkdaşlığa toxunaraq əlavə edib ki, Bolqarıstan  Azərbaycandan sabit təbii qaz tədarükünü yüksək qiymətləndirir.

"Bu razılaşma çox yaxşı işləyir. Bundan başqa, Azərbaycandan Gürcüstan və Türkiyədan, Bolqarıstandan keçməklə "yaşıl enerji dəhlizi"nin reallaşmasını gözləyirik. Biz bu layihə üzərində fəal işləyirik. Mən həmçinin Bolqarıstanın yaxşı dostu olan Prezident İlham Əliyevlə məzmunlu müzakirələr apardım. Ümid edirəm ki, biz birlikdə bu layihənin reallaşmasını görəcəyik", - o deyib.

visiontv.az

 Bu barədə "News.ru" məlumat yayıb.

visiontv.az

Son illərdə Güney Azərbaycanda türk əhali arasında milli şüurun və məlumatlılığın artması ilə vətəndaşlar bu adların dəyərini daha yaxşı anlayır və yerli qurumlara təzyiq göstərərək küçə və məhəllələrin türk adlarının bərpasını tələb edirlər.

Bundan əvvəl Zəncan vilayətinin Tarım (Tarım) rayonuna bağlı Çəmələ kəndində də kənd icması küçə adlarını bərpa etmək üçün türk adları olan lövhələr quraşdırmışdı.

Eyni zamanda Məlikkəndi rayonunun Qaraçal kənd şurası da təqdirəlayiq bir addım ataraq bütün küçə, məhəllə və dalanların adlarını türk adları və Azərbaycan görkəmli şəxsiyyətlərinin — Şəhriyar, Səttarxan, Bağırxan, Cəfər Bağçaban və digərlərinin adları ilə əvəz etmiş, fars şairlərinin tətbiq olunmuş adlarını ləğv etmişdi.

Bundan əlavə, bir müddət əvvəl Ərdəbilin Qurabazlı kənd icması da küçə və yolların lövhələrində tarixi türk adlarını istifadə etməklə təqdirəlayiq bir addım atmışdı.

2014-cü ildə isə Urmiya Bələdiyyəsi şəhərin bəzi küçə və məkanlarının türk adlarını bərpa etmiş və bu adların həkk olunduğu lövhələri şəhər boyunca yerləşdirmişdi.

visiontv.az

Qeyd olunub ki, məhsul yeni olduğu üçün satışa çıxarılmazdan əvvəl qanunvericiliyə uyğun olaraq nümunələr akkreditasiya edilmiş laboratoriyada mikrobioloji analizlərə cəlb edilib və rəf ömrü qiymətləndirilib. Nəticələr məhsulun təhlükəsizlik və keyfiyyət tələblərinə cavab verdiyini, müəyyən edilmiş yararlılıq müddəti ərzində keyfiyyət xüsusiyyətlərini qoruduğunu təsdiqləyib. Həmçinin nümunələrdə kütləvi xarakter daşıyan hər hansı mikrobioloji uyğunsuzluq aşkar edilməyib.

Araşdırmalar nəticəsində müəyyən edilib ki, qeydə alınan hal istehsal prosesində sistemli qüsurla bağlı deyil və müəssisənin keyfiyyətə nəzarət sistemi məhsul təhlükəsizliyinin təmin olunmasında effektiv rol oynayır. Bildirilib ki, müşahidə edilən kiflənmə halı ehtimal ki, saxlama şəraitindəki mümkün uyğunsuzluqlarla əlaqədardır.

Açıqlamada həmçinin vurğulanıb ki, bəzi mənbələrdə bir məhsulla bağlı yaranmış vəziyyətin bütün məhsullara şamil edilməsi ictimaiyyətdə yanlış təsəvvür yaradıb və aparılan yoxlamalar bu iddiaları təsdiqləməyib. Məlumatda qeyd olunub ki, yayılan görüntülər üzrə araşdırma nəticəsində həmin materialların illər əvvəl çəkildiyi müəyyən edilib. Qablaşdırma dizaynının 2023-cü ilə qədər istifadə olunduğu, hazırda isə fərqli dizayn tətbiq edildiyi bildirilib.

Müəssisə istehlakçı müraciətlərinə həssas yanaşdığını, keyfiyyət və təhlükəsizliyi əsas prioritet hesab etdiyini qeyd edib və hər bir müraciətin diqqətlə araşdırıldığını bildirib.

"Xəzri TN" MMC - №1 Çörək Zavodu əlavə edib ki, 2024-cü ildən ISO 9001 və ISO 22000 beynəlxalq standartlarına uyğun sertifikatlaşdırılıb, hazırda isə FSSC 22000 standartının tətbiqi istiqamətində işlər aparılır və ilin sonunadək sertifikatın əldə olunması planlaşdırılır.

visiontv.az

Saxlanmanın səbəbi hələlik rəsmən açıqlanmasa da, daha əvvəl keçmiş nazirə qarşı 27 daşınmaz əmlakın mənimsənilməsi və dövlətə 5.7 milyon dollar ziyan vurulması ittihamı ilə cinayət işi qaldırıldığı elan olunmuşdu.

Ona həmçinin çirkli pulların yuyulması və vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə ilə bağlı çoxsaylı epizodlar üzrə ittihamlar irəli sürülmüşdü.

Bundan əlavə, Ermənistanın keçmiş təhsil naziri  Armen Aşotyan, Bryusov adına İrəvan Universitetinin sabiq rektoru Qayane Qasparyan da saxlanılıb.

Eləcə də keçmiş maliyyə naziri  Qaqik Xaçatryanın, sabiq müdafiə naziri  Vigen Sarkisyanın (adıçəkilən universitetin Direktorlar Şurasının sədri), universitetin üç prorektorunun həbsi barədə qərar qəbul edilib.

Ermənistan Baş Prokurorluğu keçmiş təhsil nazirinin vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə edərək Maliyyə Nazirliyinin keçmiş rəhbəri və oğlu, Direktorlar Şurasının rəhbəri, rektor və universitetin üç prorektoru, eləcə də onlarla əlaqəli bir şəxslə korrupsiya sxemi qurduqları barədə rəsmi məlumat yayıb.

visiontv.az

Görüşdə iki ölkə arasındakı strateji tərəfdaşlıq əlaqələrinin və regional təhlükəsizlik məsələlərinin müzakirə ediləcəyi gözlənilir.

Diplomatik mənbələr bu səfərin regional proseslərə əhəmiyyətli təsir göstərəcəyini vurğulayırlar.

visiontv.az

Onun sözlərinə görə, sözügedən məqalədə yer alan iddialar  Azərbaycan tərəfindən dəfələrlə təkzib edilmiş və bu mövqe CNN-in sorğusuna cavab olaraq əvvəlcədən redaksiyaya rəsmi qaydada təqdim edilib.

“Heç bir tutarlı sübut ortaya qoyulmadan, anonim mənbələrə əsaslanan və  Azərbaycanın rəsmi mövqeyini nəzərə almayan iddiaların yayımlanması jurnalistikanın obyektivlik, qərəzsizlik və peşəkar etika prinsipləri ilə ziddiyyət təşkil edir.

Dəfələrlə bəyan edildiyi kimi, Azərbaycan ərazisinin hər hansı üçüncü dövlətə qarşı hərbi əməliyyatlar, kəşfiyyat fəaliyyəti və ya digər düşmən xarakterli məqsədlər üçün istifadə edilməsi barədə iddiaların heç bir əsası yoxdur. Ölkəmiz bu kimi fəaliyyətlərə heç vaxt icazə verməyib və verməyəcək.

Azərbaycan regionda sülhün, sabitliyin və mehriban qonşuluq münasibətlərinin təşviqinə sadiqdir. Bu kimi əsassız və heç bir sübuta əsaslanmayan iddialar növbəti dezinformasiya cəhdidir.

CNN-dən əsassız iddiaların yayıldığı bu məqalənin təkzib edilməsini gözləyirik”, - Ayxan Hacızadə qeyd edib.

visiontv.az

Açıqlamada bildirilib ki, dünyanın tanınmış transmilli media şirkətinin heç bir fakta istinad etmədən açıq-aşkar feyk məlumat tirajlamasını məqsədli şəkildə həyata keçirilmiş kobud informasiya manipulyasiyası hesab edirik.

“Dezinformasiya yaymaqla media etikasının dəyərlərinə və xəbərdə balansın qorunması kimi peşəkar jurnalistikanın təməl prinsiplərinə məhəl qoymayan CNN özünün reputasiyasını ləkələməklə yanaşı, həm də hibrid müharibənin propaqanda aləti kimi çıxış edib. CNN-in yaydığı dezinformasiya Azərbaycana və bütünlükdə regional təhlükəsizliyə qarşı yönəlmiş siyasi təxribatdır və bu məlumatın yayılması beynəlxalq ictimaiyyətdə çaşqınlıq yaratmaqla yanaşı, regional sabitliyə və dövlətlərarası münasibətlərə zərbə vurmağa və regionda gərginlik yaratmağa hesablanıb. Dəfələrlə ən yüksək rəsmi səviyyədə bəyan edilib ki, Azərbaycan Respublikası ərazisindən heç bir halda İran İslam Respublikasına qarşı istifadə olunmayıb və bu qəbildən olan uydurma, qərəzli məlumatlar kobud informasiya manipulyasiyasıdır. Regional təhlükəsizliyi təhdid edən, media etikası və jurnalist peşəkarlığı prinsiplərinə zidd formada məlumat yayaraq ictimai rəyi çaşdırmağa çalışan CNN-dən təkzib verməsini və  Azərbaycandan üzr istəməsini tələb edirik”, - açıqlamada qeyd olunub.

visiontv.az

"Ağ evin mövqeyi bir tərəfdən ardıcıl, digər tərəfdən isə beynəlxalq məsələlərdəki hər şey kimi olduqca ziddiyyətlidir", - o qeyd edib.

Onun sözlərinə görə, Vaşinqtonun mövqeyi  ABŞ-nin münaqişədə yalnız Ukraynanı dəstəklədiyini və oraya silah tədarük etdiyini söyləyən  ABŞ dövlət katibi  Marko Rubionun son bəyanatları baxımından ardıcıldır.

"Digər tərəfdən isə, dünya işləri elə qurulub ki, bəyanatlarda və s. olan mühüm ziddiyyətlərə baxmayaraq, konkret əməllər vacibdir. Konkret əməllərdə biz  ABŞ Prezidenti Donald Tramp və onun komandasının bəzi üzvlərinin Ukrayna münaqişəsinin həllinə kömək etmək kimi səmimi istəyini görürük", - D.Peskov bildirib.

O, həmçinin Ermənistanın  Avropa inteqrasiyası məsələsinə toxunaraq qeyd edib ki, bu ölkənin indiki rəhbərliyi Ermənistanı süni şəkildə yolayrıcında qoyub: "Onlar ölkə üçün bir seçim təşkil etməyə hazırlaşır: Avropa istiqamətində, yoxsa  Avrasiya İqtisadi İttifaqı (Aİİ) istiqamətində getmək".

Eyni zamanda, D.Peskov  hesab edir ki, Ermənistan üçün  Aİİ-yə üzvlük daha sərfəlidir.

visiontv.az

İranın  Ali Rəhbəri  2000-dən çox məhkumun əfv olunması və cəzasının yüngülləşdirilməsi ilə bağlı qərar verib.

visiontv.az

Lakin Yerevanın ritorikası Kremli qəzəbləndirir və orada tez-tez xatırladırlar ki, Aİ-yə daxil olmaq, Ermənistanın böyük fayda götürdüyü, Moskvanın rəhbərlik etdiyi gömrük bloku olan Avrasiya İqtisadi İttifaqına üzvlüklə bir araya sığmır.

Rusiya Ermənistanın əsas ticarət tərəfdaşıdır və Avrasiya İqtisadi İttifaqına üzvlük rüsumsuz ticarət, əmək miqrantları üçün asanlaşdırılmış şərtlər deməkdir, həmçinin qaz qiymətində əhəmiyyətli güzəştlə müşayiət olunur. Ermənistan hakimiyyəti indiki zamandakı hiss olunan iqtisadi mənfəətlə gələcəkdəki uzaq avrointeqrasiya perspektivi arasında seçim etmək istəmir. Onlar bildirirlər ki, seçim vaxtı çatanda ediləcək, hələlik isə o vaxt gəlməyib.

Hərçənd Moskva səkkiz il ərzində Paşinyanla işləməyi və onun ünvanına etdiyi hücumları görməzdən gəlməyi öyrənsə də, bu dəfə Putin təkid edir ki, Yerevan bir qərara gəlməlidir – Rusiya ilə qalmaq, yoxsa Aİ-yə can atmaq. Özünün keçmiş həyat yoldaşı ilə boşanmasından on üç il ötən Rusiya prezidenti belə demişdi: "Buna uyğun olaraq biz də müvafiq nəticələr çıxarardıq və yumşaq, belə intellektual və qarşılıqlı faydalı boşanma yolu ilə gedərdik".

Ermənistan rəhbərliyinin isə bu bənzətmədən xoşu gəlmədi. Keçən ilki boşanması sarı mətbuatda müzakirə mövzusuna çevrilən parlament spikeri Alen Simonyan bəyan etdi: "Bu, siyasətdir, nikah və aliment deyil. Biz aliment istəmək və ya uşaqları bölüşmək fikrində deyilik və bu cür söhbətlərin əleyhinəyik".

Sözdən əmələ keçərək, Rusiya may ayında Ermənistandan tərəvəz, meyvə, konyak, şərab, mineral su və gül idxalını məhdudlaşdırdı.

Yerevandakı Regional Demokratiya və Təhlükəsizlik Mərkəzinin direktoru Tiqran Qriqoryan hesab edir ki, Moskvanın Ermənistanda baş verənlərə əvvəlkindən daha sərt reaksiya verməsinin səbəbi hazırda ölkədəki mühüm Rusiya aktivlərinin təhlükə altında olmasıdır.

O hesab edir ki, Kremli Paşinyanın Ermənistan dəmir yollarının imtiyazlı idarəçiliyini Rusiyadan alıb başqa bir ölkəyə (hazırda Qazaxıstan əsas namizəd hesab olunur) vermək istəyi narahat edir.

"Hər hansı bir razılaşdırılmamış addım Rusiya üçün qırmızı xətdir. Orada bu konsessiya müqaviləsindən, dəmir yollarına nəzarət və idarəetmədən imtina etməyə heç bir halda hazır deyillər", — deyə ekspert "Civilnet" nəşrinin podkastında bildirib.

Bundan əlavə, "Rosatom" Ermənistanda yeni atom elektrik stansiyası tikmək istəyir, lakin Yerevan podratı ona verməyə tələsmir və ABŞ və Fransa ilə danışıqlar aparır.

Politoloq Mikael Zolyan hesab edir ki, Kremldə Ermənistandakı mövqelərini itirmək riski ilə üzbəüz qaldıqlarını yalnız indi dərk ediblər.

"Ermənistan ilk dəfədir ki, Qərb ilə Rusiya arasında geosiyasi rəqabət meydanına çevrilib. Əvvəllər Moskva, hakimiyyətdə kimin olmasından asılı olmayaraq, Ermənistanı özünün təsir dairəsi hesab edirdi", — deyə Paşinyanın blokundan olan keçmiş parlament deputatı Zolyan yazır.

"İndi isə Ermənistan hakimiyyəti "dekolonizasiya"dan (müstəmləkəçilikdən azad olmaqdan), ABŞ ilə əməkdaşlıqdan və Aİ ilə inteqrasiyadan danışır. Paşinyanın kampaniyasının əsas kozırı — Qərblə yaxınlaşma və ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə Azərbaycanla bağlanmış Vaşinqton razılaşmalarıdır".

visiontv.az

"Qazaxıstan  Xalq  Keneşi ali məşvərət orqanıdır. O, ümummilli dialoqun təmin edilməsi və vətəndaş cəmiyyətinin ölkənin daxili siyasətinin formalaşmasında iştirakı məqsədilə yaradılır. Qurum geniş səlahiyyətlərə, o cümlədən qanunvericilik təşəbbüsünə və ümumxalq referendumunun keçirilməsini irəli sürmək hüququna malikdir", - deyə məlumatda qeyd olunub.

Bundan başqa, dövlət başçısı təkpalatalı parlamentin (Qurultayın) yaradılmasını ehtiva edən "Qazaxıstan Respublikasının Qurultayı və onun deputatlarının statusu haqqında" konstitusiya qanununa da imza atıb. Açıqlamada qeyd olunur ki, Konstitusiya qanunu Qurultayın təşkili və fəaliyyətini, qanunvericilik prosesini və səlahiyyətlərinin həyata keçirilməsinin digər formalarını, habelə deputatların hüquqi statusunu müəyyən edir.

"Qurultay qanunverici hakimiyyəti icra edən ali nümayəndəli orqandır. O, partiya siyahıları üzrə seçilən 145 deputatdan ibarətdir və onların səlahiyyət müddəti 5 ildir", - deyə açıqlamada bildirilib.

Qazaxıstan lideri, həmçinin ölkədə yeni vitse-prezident institutunun tətbiqini nəzərdə tutan "Qazaxıstan Respublikasının Prezidenti haqqında" konstitusiya qanununu da qəbul edib. Rəsmi məlumatda deyilir ki, qanun prezidentin hüquqi vəziyyətini, səlahiyyətlərini və fəaliyyətinin təminatı qaydasını, eləcə də Qazaxıstan Respublikası vitse-prezidentinin hüquqi statusunu müəyyənləşdirir. Xəbərə görə, qanunun əsas yeniliyi vitse-prezident institutunun təsis edilməsidir. Dövlət başçısının tapşırığı ilə vitse-prezident dövlət orqanları ilə qarşılıqlı əlaqələrdə onun maraqlarını təmsil edir və prezident tərəfindən müəyyən edilmiş funksiyaları yerinə yetirir.

visiontv.az

O bildirib ki, sözügedən gəmilər Azərbaycan dövlətinə məxsus deyil.

“Hücum nəticəsində ümumilikdə 5 nəfər vətəndaşımızın həlak olduğu, 3 nəfərin isə yaralandığı barədə Rusiya tərəfindən müvafiq məlumat daxil olub. Yaralılar Yeysk şəhər xəstəxanasına yerləşdiriliblər.

Hal-hazırda, məsələ ilə bağlı Xarici İşlər Nazirliyi tərəfindən aidiyyəti dövlət qurumlarımız, ölkəmizin diplomatik nümayəndəlikləri, habelə müvafiq ölkələrin səlahiyyətli qurumları ilə əlaqələndirmə işləri həyata keçirilir. Rusiyadakı səfirliyimizin bir neçə nəfər əməkdaşı hadisə yerinə yola düşüblər. Vətəndaşlarımızın vəziyyəti, onların ölkəyə qaytarılması və zəruri konsulluq dəstəyinin göstərilməsi məsələləri diqqətdə saxlanılır.

Həlak olanların ailələrinə və yaxınlarına dərin hüznlə başsağlığı verir, yaralananların tezliklə şəfa tapmasını arzulayırıq”, - Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmisi qeyd edib.

Qeyd edək ki, 5 iyun tarixində gecə saatlarında Azov dənizinin Taqanroq körfəzində “Natra” və “Zirkon” yük gəmiləri pilotsuz uçuş aparatlarının hücumuna məruz qalıb.

visiontv.az

Məmdani İranın etirazçılara qarşı repressiyalarına qarşı çıxdığını iddia etsə də, fevral ayında İran müharibəsini "qanunsuz təcavüz müharibəsinin fəlakətli eskalasiyası" adlandırıb və amerikalıların rejim dəyişikliyi deyil, sülhün və iqtisadi bərqərar olmasını  istədiyini iddia edib. Başqa sözlə, Məmdani qadınları, etnik azlıqları, LGBTQ icmasının üzvlərini və digər məzlum qrupları kütləvi şəkildə edam edən bir rejimi hakimiyyətdə saxlamaq istəyir. Bundan əlavə, o, İranla bağlı bir sıra insan haqları məsələlərində susub. Məsələn, o, indiyə qədər Human Rights Watch-un İran rejimini həm beynəlxalq hüququ pozan kaset bombalarından istifadəsinə, həm də İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun komandanlığı altında "Bəsic"də xidmət etmək üçün 12 yaşından kiçik uşaqların cəlb edilməsinə görə heç bir tənqidi söz deməyib.

Human Rights Watch 19 martda Qərb Sahilinin Beyt Ava şəhərində dörd fələstinli qadının öldürüldüyünü bildirib. Təşkilat onların İran istehsalı olan kaset bombası vasitəsilə öldürüldüyünü qeyd edib. Dörd fələstinli qadın müsəlman bayramı üçün bərbərxanaya gedərkən vəhşicəsinə öldürülən mülki şəxslər idi. Öldürülən fələstinli qadınlardan biri altı aylıq hamilə idi. Fələstinlilərə qayğı göstərdiyini iddia edən Məmdani, İranın kaset bombası hücumunda dörd fələstinli qadının vəhşicəsinə öldürülməsi və təxminən on iki nəfərin şikəst edilməsi barədə bir kəlmə də danışmayıb.

Human Rights Watch-da böhranlar, münaqişələr və silahlar üzrə tədqiqatçı Patrik Tompson bildirib ki, "İranın sıx məskunlaşmış ərazilərdə kaset bombalarından istifadə etməsi mülki şəxslər üçün gözlənilən və uzunmüddətli risk yaradır". “Klast bombaları geniş bir əraziyə səpələnib və bu müharibə qanunlarının pozulmasıdır.”

Nyu-York şəhərinin hazırkı meri İranın Fələstin Muxtariyyətinin nəzarətində olan Qərb Sahilinə kaset bombaları göndərməsinə baxmayaraq susub. İranlılar Azərbaycana, Bəhreynə, Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinə və Yaxın Şərqdəki digər müsəlman ölkələrinə raket və dronlar atarkən o, səssiz qalıb. Həqiqətən də, iranlılar hətta bir neçə dəfə NATO üzvü olan Türkiyəni və Avropa Birliyi üzvü olan Kipri ​​hədəfə alıblar. Buna baxmayaraq, Məmdani susqunluğunu qoruyub.

İranın Cənubi Qafqaz ölkəsi olan Azərbaycanın Naxçıvan bölgəsində dron hücumu nəticəsində dörd mülki şəxs yaralanıb. Bəhreynin Manama şəhərinin cənubundakı Sitra yaşayış məhəlləsinə İranın dron hücumu nəticəsində 32 mülki şəxs yaralanıb. Yaralananlar arasında bir neçə uşaq da var, onlardan dördünün vəziyyətinin ağır olduğu və təcili əməliyyata ehtiyac duyulduğu bildirilib. Aprelin sonlarına qədər İranın Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinə raket və dron hücumları nəticəsində 10-12 mülki şəxs də daxil olmaqla ən azı 13 nəfər həlak olub.

Bəs İran rejiminin digər müsəlmanları öldürüb yaraladığı bir halda Məmdani nəiyə qəzəblənmir?

Məmdani uşaqlara qayğı göstərdiyini iddia edir. Bu yaxınlarda keçirilən fotosessiyada o, keçmiş prezident Barak Obama ilə birlikdə məktəblilərə kitab oxuyarkən görünür. Ancaq, o, İran uşaqlarının rifahı ilə o qədər də maraqlanmır. Human Rights Watch təşkilatının uşaq hüquqları üzrə direktoru Bill Van Osveld bildirib ki, "12 yaşlı uşaqları hədəf alan hərbi xidmət planı üçün heç bir əsas yoxdur".

Əsas məsələ budur ki, İran rəsmiləri daha çox işçi qüvvəsi müqabilində uşaqların həyatını təhlükəyə atmağa hazırdırlar. Məmdani, uşaqlara qayğı göstərirsinizsə, bəs buna niyə qəzəblənmirsiniz?

Məmdani ABŞ-ın ən böyük şəhərinin meri kimi İran müharibəsinə baxmayaraq, İnqilab Keşikçilərinin gizli agentləri olsalar belə, iranlıların Nyu-Yorkdakı özlərini təhlükəsiz hiss etmələri üçün əlindən gələni edib. Ancaq, o, Güney azərbaycanlı insan haqları fəalı və 2023-cü il Nobel Sülh Mükafatı laureatı Nərgiz Məhəmmədinin vəziyyəti ilə o qədər də maraqlanmır. O, hazırda İranda həbsdədir və ümumilikdə 44 ildən çox həbs cəzası ilə üzləşib. O, ölüm hökmü, tək kamera və məcburi hicab qanunlarına qarşı fəaliyyətinə görə 13 dəfə həbs olunub və dəfələrlə həbsdə olarkən belə məhkum edilib.

Səhhətində problem olan 54 yaşlı Məhəmmədi həbsxanada dörd dəfə huşunu itirib, lakin hələ də həkimə müraciət edə bilməyib. İnsan haqlarına qayğı göstərdiyini iddia edən Məmdani, İranda mollaların totalitar hakimiyyəti altında hər gün əziyyət çəkən başqa bir müsəlmanın hüquqlarına necə əhəmiyyət verməyə bilər?

Məmdani təkcə İran hökuməti tərəfindən insan haqlarının pozulmasına susmayıb. 2020-ci ildə Ermənistan silahlı qüvvələri Azərbaycanın Gəncə şəhərinə beş raket atıb, 32 mülki şəxs həlak olub və ən azı 175 nəfər yaralanıb. Ölənlər arasında qadınlar və ən azı altı uşaq da var idi. Gəncə şəhərindəki bütün yaşayış küçəsi yerlə bir edilib və bir çox ev dağıdılıb.

Təəssüf ki, insan haqlarının bu kobud şəkildə pozulması barədə merin heç bir bəyanatı olmayıb.

Məlum olur ki, Məmdani heç də insan haqları fəalı deyil. Əgər belədirsə, deməli, hansı insanlara qayğı göstərəcəyi barədə çox seçicidir.

Əhməd Obalı; Güney Azərbaycandan olan siyasi dissident və jurnalist, Günaz TV-nin təsisçisi və direktoru

visiontv.az

Söhbət Fransa Silahlı Qüvvələrinin 2030-cu ilə qədər maliyyələşdirilməsi üçün nəzərdə tutulmuş büdcə trayektoriyasından gedir. Senat həmin maddəni çıxarmaqla hökumətin müdafiə xərclərini əhəmiyyətli dərəcədə artırmaq planına ciddi zərbə vurub.

Ləğv edilən maddəyə əsasən, Fransa ordusu üçün 2030-cu ilə qədər ümumilikdə 436 milyard avro ayrılması nəzərdə tutulurdu. Bu məbləğ 2023-cü ildə qəbul edilmiş əvvəlki hərbi proqramlaşdırma qanunu ilə müqayisədə 36 milyard avro çox idi. Hökumət beynəlxalq təhlükəsizlik mühitinin gərginləşdiyini əsas gətirərək, əlavə vəsait hesabına ordunun döyüş qabiliyyətinin artırılmasını, yeni silah sistemlərinin alınmasını və müdafiə sənayesinin gücləndirilməsini planlaşdırırdı. Lakin Senatdakı sağçı çoxluq bu məbləğin də kifayət etmədiyini bildirib.

Sağ mərkəzçi Respublikaçılar (Les Républicains) partiyasının senatorları müdafiə üçün əlavə 14 milyard avro ayrılmasını tələb edirdilər. Tələbləri qəbul olunmadıqdan sonra onlar büdcə trayektoriyasını müəyyən edən əsas maddəyə qarşı çıxaraq, onun sənəddən çıxarılmasına səbəb olublar.

Senatın Müdafiə Komissiyasının rəhbəri Sedrik Perrən qərarın hökumətlə dərin fikir ayrılığını rəsmiləşdirmək məqsədi daşıdığını bildirib: “436 milyard avronun Fransanın təhlükəsizliyini təmin etmək üçün yetərli olmadığını hesab etdik”.

Perrin eyni zamanda parlamentdə danışıqları davam etdirmək və kompromis tapmaq niyyətində olduqlarını vurğulayıb.

Qərardan sonra hökumət vəziyyəti sabitləşdirməyə çalışır. Sebastyən Lökornü yaranmış vəziyyəti ciddi problem adlandırıb.

“Söhbət son dərəcə vacib olan hərbi məsələdən gedir. Davamlı və etibarlı maliyyə trayektoriyası olmalıdır. Hazırda əsas problem ondadır ki, qanun layihəsində artıq belə bir trayektoriya qalmayıb”,-deyə o, qeyd edib.

S.Lökornü parlament üzvlərini kompromis həll tapmağa çağırsa da, müzakirələrin davam etməsinə imkan vermək niyyətində olduğunu bildirib. Bununla belə, 36 milyard avroluq əlavə maliyyələşdirmənin taleyi hələ tam həll olunmayıb.

Məsələ növbəti mərhələdə parlament proseduru çərçivəsində yenidən gündəmə gətirilə bilər. Xüsusilə də deputatlar və senatorlar arasında ortaq mətn hazırlamaq üçün yaradılacaq  Birgə Komissiya çərçivəsində kompromis əldə olunması mümkündür. Bu komissiyanın Senatın iyunun 9-da keçirəcəyi yekun səsvermədən sonra toplanması gözlənilir.

visiontv.az

O, iki məqama diqqət çəkib: 

"Birinci, dövlət qulluqçularının çalışdıqları iqtisadi rayonlar üzrə bölgüsüdür. Rəsmi statistikaya əsasən, hazırda Naxçıvan Muxtar Respublikasında 2 272 dövlət qulluqçusu çalışır. Bakı şəhərində 13 756 dövlət qulluqçusu var.

Dövlət qulluqçularının daha çox hissəsinin Bakının payına düşməsi anlaşılandır. Bununla belə, bir sıra iqtisadi rayonlarımızda dövlət qulluqçularının sayı heç min nəfərə belə çatmır. Belə ki, Abşeron-Xızı iqtisadi rayonunda cəmi 662, Dağlıq Şirvan iqtisadi rayonunda 696, Mil-Muğan iqtisadi rayonunda 720, Şirvan-Salyan iqtisadi rayonunda 764, Quba-Xaçmaz iqtisadi rayonunda isə 795 dövlət qulluqçusu var.

Bu baxımdan, dövlət qulluqçuları üzrə vakansiyaların elan edilməsində diferensial olaraq regional yanaşmanın da tətbiqinə ehtiyac var. Bu, iqtisadi rayonlarımızda ixtisaslı kadrların işlə təminatı baxımından da vacibdir.

Digər məqam dövlət qulluqçularının iqtisadi rayonlar üzrə ortaaylıq əməkhaqqılarındakı fərqlər ilə bağlıdır. 2025-ci ilə olan rəsmi məlumata görə, ölkə üzrə dövlət qulluqçularının ortaaylıq əməkhaqqısı 1 971 manat olub. Bu göstərici Bakı şəhərində 2 539, Naxçıvan Muxtar Respublikasında 1 502, Mil-Muğan iqtisadi rayonunda 1 371, Mərkəzi Aran iqtisadi rayonunda 1 366, Gəncə-Daşkəsən iqtisadi rayonunda 1 349, Şirvan-Salyan iqtisadi rayonunda isə 1 316 manatdır.

Göründüyü kimi, bir sıra iqtisadi rayonlarımızda dövlət qulluqçularının ortaaylıq əməkhaqqısı ölkə üzrə göstəricidən 40 faizə yaxın aşağıdır. Bu, əməkhaqqı məbləğlərində regional təşviq meyarlarından istifadəni aktuallaşdırır. Dövlət qulluqçularının 7.4 faizi dövlət orqanlarında inzibati vəzifələrin ali - 3-cü təsnifatında çalışır. 92.6 faizi digər təsnifatlarda, o cümlədən 46.6 faizi 7-ci təsnifat, 22.2 faizi isə dövlət qulluğunun yardımçı vəzifələri üzrə işləyir. Bu isə o deməkdir ki, dövlət qulluqçuların əksəriyyəti üçün işə qəbul ilə bağlı tələblər tətbiq olunur.

Bununla yanaşı, hazırda dövlət qulluqçularının 69.5 faizi beş ildən çox çalışanlardır. Təbii ki, bu sahədə aparılan dərinləşdirilmiş islahatlar dövlət qulluqçularının yaş intervalına da təsir göstərib. Hazırda dövlət qulluğunda çalışanların tən yarısının yaşı 40-dan aşağıdır. Bu isə dövlət qulluğunda işə qəbulda keyfiyyət meyarları baxımdan vacib hesab olunur", - deyə deputat vurğulayıb.

visiontv.az

Qlobal logistika üzərində nəzarət uğrunda mübarizə yeni qlobal konfiqurasiyanın əsas elementinə çevrilir. Bu gün dəniz dayaq nöqtələri üzərində nəzarət neft yataqları üzərində nəzarətdən heç də az təsir göstərmir. Qırmızı dəniz ətrafında baş verən hadisələr isə bu tendensiyanın yalnız sürətləndiyini göstərir.

Pərviz Əliyev

visiontv.az

Qaluzinin sözlərinə görə, Moskva bütün Cənubi Qafqaz regionunun tam nəqliyyat və iqtisadi blokadadan çıxarılmasını dəstəkləyir:

"Hesab edirik ki, Cənubi Qafqazın tranzit potensialının inkişafında regiondakı bütün ölkələrin iştirakını təmin etmək çox vacibdir. Sərhədlər açılmadan tam nəqliyyat əlaqələrindən danışmaq mümkün deyil. İnanırıq ki, bu, nə qədər tez baş verərsə, bütün region ölkələri üçün bir o qədər çox logistika imkanları açılacaq. Rusiya da öz növbəsində bütün regionun nəqliyyat və iqtisadi infrastrukturunun tam şəkildə açılmasını dəstəkləyir".

visiontv.az

Onun sözlərinə görə, Azərbaycan  Xəzərin səviyyəsinin azalmasının qarşısını almaq üçün sahilyanı ölkələrlə birgə tədbirlər görür:

"Xəzər dənizinin səviyyəsinin azalması ilə bağlı  Azərbaycan üç Xəzəryanı ölkə - Qazaxıstan, Türkmənistan və Rusiya ilə ikitərəfli işçi qrupları yaradıb. Bu qruplar çərçivəsində səbəblərin elmi araşdırılması, məlumat mübadiləsi, monitorinq və uyğunlaşma tədbirlərinin hazırlanması istiqamətində birgə fəaliyyət nəzərdə tutulur".

visiontv.az

visiontv.az

"İran daxilindən gələn məlumatlara görə, ABŞ-ın atəşkəsi nə qədər davam etdirəcəyinə qərar verməyə çalışdığı bir vaxtda, İslam Respublikası “Kükrəyən Aslan/Epik qəzəb” əməliyyatlarına verilən fasilədən sonra insan haqları pozuntularını artırıb. Son üç həftə ərzində İran Xalq Mücahidləri Təşkilatının üzvü olduqları iddia edilən 8 nəfər, eləcə də 2026-cı ilin yanvar qiyamı zamanı həbs edilən 7 etirazçı edam edilib",- Obalı qeyd edib. 

Gunaz TV-nin rəhbəri və tanınmış Güney azərbaycanlı dissident jurnalist Əhməd Obalı bildirib ki, atəşkəsdən sonra Güney azərbaycanlılar və başqa etnik qruplar da daxil olmaqla İranın etnik azlıqları daha çox hədəfə alınır. 

Onun sözlərinə görə, atəşkəsdən sonra Şərqi Azərbaycan vilayətində 63 nəfər saxlanılıb.

"Bir ana 13 yaşlı qızı İran xaricinə şəkillər göndərdiyinə görə həbs edilib. Bu şəxslər sadəcə olaraq İran daxilindəki dağıntıların şəkillərini xaricdəki qohumlarına və ya dostlarına göndərdikləri üçün “dövlətə xəyanət” ittihamı ilə həbs ediliblər",- Obalı bildirib.

Həbs edilənlərin “düşmənlə əməkdaşlıq etməkdə’ ittiham olunduqlarını deyən Ə.Obalı, bunun səbəblərinə də toxunub:

"Çünki onların qohumları İran xaricindədir. Adətən onlar günahsız olduqlarını sübut edənə qədər günahkar sayılırlar və günahsız olduqlarını sübut etmək onlar üçün çox çətindir. Bu şəxslərin bir çoxunun günahsız halda ‘günah keçisi’ kimi edam ediləcəyi ehtimal olunur. Bununla da SEPAH-ın Kəşfiyyat İdarəsi vəziyyətə nəzarət etdiyini göstərmək istəyir.

Obalı, həbs olunanların adlarının açıqlanmadığını, buna görə də xarici dünyanın onların yaxınları ilə əlaqə saxlaya bilmədiklərinə diqqət çəkib: 

"Yaxınlarının həbsindən danışanların özləri də həbs olunurlar. Beləliklə, rejim mümkün etirazların qarşısını almaq üçün cəmiyyət arasında qorxu yaratmağa çalışır”. 

GünazTV-nin rəhbəri bildirib ki, "bununla belə, İran rejimi təkcə kütləvi həbslər və edamlarla kifayətlənmir, digər sahələrdə də mülki şəxslərə qarşı hücumlarını davam etdirir".

visiontv.az

Məlumata görə, söhbət Ukraynadakı müharibədə istifadə olunan dəniz dronundan gedir.

Nazirlik bildirib ki, pilotsuz aparat iyunun 5-i səhər saatlarında Rumıniya Dəniz  Xilasetmə  Agentliyinin qərargahı yaxınlığında aşkarlanıb və təxminən saat 10:30-da partlayıb.

Hadisə nəticəsində xəsarət alan olmayıb.

Qeyd olunub ki, partlayış zamanı obyektin qiymətləndirilməsi və zərərsizləşdirilməsi prosesi aparılıb. Ərazi əvvəlcədən Rumıniya kəşfiyyat xidməti, Sahil  Mühafizəsi və Müdafiə Nazirliyinin qüvvələri tərəfindən təcrid edilib.

Faktla bağlı araşdırma aparılır.

visiontv.az

Bildirilib ki, Bakıda və  Abşeron yarımadasında hava şəraitinin dəyişkən buludlu olacağı, arabir tutulacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. Şimal-qərb küləyi gündüz cənub-şərq küləyi ilə əvəz olunacaq.

Havanın temperaturu gecə 16-19° isti, gündüz 25-30° isti olacaq. Atmosfer təzyiqi 761 mm civə sütunu, nisbi rütubət gecə 60-65 %, gündüz 45-55 % olacaq.

Azərbaycanın rayonlarında havanın əsasən yağmursuz keçəcəyi, lakin gündüz dağlıq və dağətəyi rayonlardan başlayaraq bəzi yerlərdə arabir yağıntılı olacağı gözlənilir. Ayrı-ayrı yerlərdə qısa müddətə intensivləşəcəyi, şimşək çaxacağı, dolu düşəcəyi ehtimalı var. Gecə və səhər bəzi yerlərdə duman olacaq. Mülayim şərq küləyi əsəcək.

Havanın temperaturu gecə 15-18° isti, gündüz 26-31° isti, dağlarda gecə 5-10° isti, gündüz 13-18°, bəzi yerlərdə 21-26° isti olacaq.

visiontv.az

Elçin Alıoğlu
Milli.Az

O bildirib ki, Serbiya Dünya Ətraf Mühit Günü 2027-yə ev sahibliyi etməyə hazırdır, Belqrad qlobal ekoloji gündəliyə sadiqdir.

“Azərbaycanın Dünya Ətraf Mühit Gününə yüksək səviyyədə ev sahibliyi etməsi gələcək təşkilatçılar üçün nümunədir. Dünya Ətraf Mühit Günü 2027-nin Belqradda keçirilməsi Serbiya üçün həm şərəf, həm də böyük məsuliyyətdir”, - nazir əlavə edib.

Eyni zamanda, serbiyalı nazir beynəlxalq ictimaiyyəti iqlim dəyişiklikləri və ekoloji problemlərlə mübarizədə daha sıx əməkdaşlığa çağırıb.

visiontv.az

Bildirilib ki, qanun layihəsinə əsasən, Azərbaycan Respublikasının Cinayət-Prosessual Məcəlləsində böyük ictimai təhlükə törətməyən aşkar cinayətlər üzrə sadələşdirilmiş icraat ilə bağlı bəzi müddətlərin artırılması nəzərdə tutulur.

Belə ki, məhkəməyədək sadələşdirilmiş icraatın açılması və ya açılmasından imtina barədə qərarın qəbul edilməsi, təhqiqatın aparılması, prokuror nəzarətinin həyata keçirilməsi və s. ilə bağlı müəyyən edilmiş bəzi prosessual müddətlərin artırılması təklif olunur. Müvafiq müddətlərin artırılmasında məqsəd sadələşdirilmiş icraat aparılarkən işin hərtərəfli araşdırılmasının və zəruri sübutların toplanılmasının təmin olunmasıdır.

Dəyişikliyə əsasən, artıq məhkəməyədək sadələşdirilmiş icraat şəklində təhqiqat böyük ictimai təhlükə törətməyən aşkar cinayət üzrə məlumatın təhqiqatçıya, müstəntiqə və ya ibtidai araşdırmaya prosessual rəhbərliyi həyata keçirən prokurora daxil olduğu vaxtdan 10 gün müddətində deyil, 30 gün müddətində aparılacaq.

Qanun layihəsinə əsasən, məcəllənin bəzi maddələrində "şikayət" sözü "məlumat" sözü ilə əvəz edilir. Bu dəyişiklik bəzi hallarda məlumat verən şəxsin niyyətinin şikayət etmək deyil, sadəcə baş vermiş cinayət hadisəsi barədə səlahiyyətli orqanları məlumatlandırmaqdan ibarət ola bilməsi ilə əlaqədardır.

Qanun layihəsində hüquqi şəxslər tərəfindən də cinayət hadisəsi barədə məlumat verilməsinin mümkünlüyü nəzərə alınaraq böyük ictimai təhlükə törətməyən aşkar cinayət üzrə yazılı məlumatda və ya şifahi məlumatın qəbul edilməsi barədə protokolda, həmçinin məhkəməyədək sadələşdirilmiş icraatın aparılması nəticələrinə dair yekun protokolda hüquqi şəxsin adı, olduğu yer və vergi ödəyicisinin eyniləşdirmə nömrəsinin göstərilməsi ilə bağlı müvafiq dəyişiklik nəzərdə tutulur.

Qanun layihəsi müzakirələrdən sonra səsverməyə çıxarılaraq birinci oxunuşda qəbul edilib.

visiontv.az

Səfir qeyd edib ki, səfərlərin məqsədi və görüşlərdə müzakirə olunan məsələlər barədə məlumat vermək istəmir.

Diplomat deyib ki, Laricaninin Moskvada Rusiya prezidenti Vladimir Putinlə görüşü də həmin açıqlanan səfərlərdən biri olub.

visiontv.az

Qanun layihəsi  Azərbaycan Respublikasında həyata keçirilən genişmiqyaslı struktur və idarəetmə islahatlarının tərkib hissəsi kimi Naxçıvan Muxtar Respublikasında (MR) idarəçilik modelinin təkmilləşdirilməsi məqsədilə hazırlanıb.

Prezidentinin səlahiyyətli nümayəndəliyi  MR-də dövlət başçısının müəyyən etdiyi vəzifələri yerinə yetirən icra orqanıdır.

Nümayəndəliyə rəhbərliyi Prezident tərəfindən vəzifəyə təyin və vəzifədən azad edilən, birbaşa ona tabe olan MR-dəki səlahiyyətli nümayəndə həyata keçirir.

Təklif edilən digər dəyişikliklərə əsasən, Naxçıvanda Prezidentin səlahiyyətli nümayəndəsi və onun müavinləri vəzifələri inzibati vəzifələr təsnifatından çıxarılır, MR-də Prezidentin səlahiyyətli nümayəndəsinin köməkçisi vəzifəsi isə üçüncü təsnifat vəzifələr siyahısına daxil edilir.

Bu dəyişiklikdən sonra "Dövlət qulluğu haqqında" AR Qanunu Naxçıvan MR-də Prezidentin səlahiyyətli nümayəndəsi və onun müavinlərinə şamil olunmayacaq.

Məsələ müzakirələrdən sonra səsə qoyularaq birinci oxunuşda qəbul edilib.

visiontv.az

O bildirib ki, bu il Ümumdünya Ətraf Mühit Günündə bütün dünya üçün əsas mövzu iqlim fəaliyyətidir.

Saymon Stil qeyd edib ki, iqlim fəaliyyəti iqtisadi sabitlik, milli təhlükəsizlik və bütün dünyada insanların rifahı üçün vacibdir: “Biz bu dinamizmdən istifadə etməli və elmin tələb etdiyi sürətlə hərəkət edərək, fəaliyyətimizi sürətləndirməli, icmaları gücləndirməli və insan həyatlarını qorumalıyıq”.

O vurğulayıb ki, Azərbaycanın COP29 Sədrliyi dövründə razılaşdırılmış yeni iqlim maliyyəsi hədəfinin həyata keçirilməsi hədəflərinə nail olunmalıdır: “Bu istiqamətdə Azərbaycanın davam edən liderliyini yüksək qiymətləndirirəm. Bu sahədə beynəlxalq əməkdaşlıq həyati əhəmiyyət daşıyır. Ölkələr öhdəlikləri real layihələrə çevirmək üçün birlikdə çalışmalıdırlar. Eyni zamanda, inkişaf etməkdə olan ölkələrin təmiz enerji və iqlim dayanıqlılığına keçid üçün ehtiyac duyduğu maliyyəni təmin etmək məqsədilə 1,3 trilyon  ABŞ dollarına aparan yol xəritəsinin reallığa çevrilməsi deməkdir”.

visiontv.az

visiontv.az